Бап 2 О ратификации Протокола по проблемам воды и здоровья к Конвенции по охране и использованию трансграничных водотоков и международных озер 1992 года

Тармақ 1. "Сумен байланысты аурулар" адам денсаулығы үшін өлім, мүгедектік, ауру немесе кез келген судың мөлшері мен сапасының жай-күйінен немесе өзгеруінен тікелей немесе жанама түрде туындаған бүзылулар сияқты кез келген елеулі теріс салдарды білдіреді.

Тармақ 2. "Ауызсу" адамның ауызсу ретінде, тамақ өңдеу және дайындау үшін, жеке гигиена үшін немесе осыған ұқсас мақсаттарда пайдаланатын немесе пайдалануға арналған суды білдіреді.

Тармақ 3. "Жерасты сулары" жер бетінен төмен сіңіру аймағында және топырақпен немесе топырақ асты тікелей жалғасатын кез келген суды білдіреді.

Тармақ 4. "Тұйықталған сулар" ғимарат ішінде де, одан тыс жерлерде де жерүсті тұщы немесе жағалау маңы суларынан бөлінген жасанды түрде жасалған су айдындарын білдіреді.

Тармақ 5. "Шекарааралық сулар" екі немесе одан да көп мемлекет арасындағы шекараны белгілейтін немесе кесіп өтетін немесе осындай шекараларда орналасқан кез келген жерүсті немесе жерасты суларын білдіреді; шекарааралық сулар тікелей теңізге құйылатын жағдайларда, мұндай шекарааралық сулардың шектері олардың жағалауларындағы шағын су бойында орналасқан нүктелер арасындағы олардың сағасын кесіп өтетін түзу сызықпен шектеледі.

Тармақ 6. "Сумен байланысты аурулардың шекарааралық салдары" бір Тараптың юрисдикциясындағы ауданда пайда болатын және мұндай салдарлар шекаралық әсер болып табылатынына не табылмайтынына қарамастан, екінші Тараптың юрисдикциясындағы аудандағы сулардың мөлшері мен сапасының күйінен немесе олардың өзгеруінен тікелей немесе жанама түрде туындайтын өлім, мүгедектік, ауру немесе бұзылу сияқты адам денсаулығы үшін кез келген елеулі зиянды салдарды білдіреді.

Тармақ 7. "Шекарааралық әсер ету" табиғи көзі Конвенцияның сол немесе өзге де Тарапының юрисдикциясындағы ауданда толық немесе ішінара орналасқан, Конвенцияның екінші Тарапының юрисдикциясындағы ауданда қоршаған ортаға адам қызметінен туындайтын шекарааралық сулардың жай-күйінің өзгеруі нәтижесінде туындайтын кез келген елеулі зиянды салдарды білдіреді. Қоршаған ортаға осындай салдардың қатарына адамның денсаулығы мен қауіпсіздігіне, флораға, фаунаға, топыраққа, ауаға, суға, климатқа, ландшафтқа және тарихи ескерткіштерге немесе басқа да материалдық объектілерге әсер ететін салдар немесе осы факторлардың өзара іс-қимылы жатады; олардың қатарына осы факторлардың өзгеруі нәтижесінде пайда болатын мәдени мұра немесе әлеуметтік-экономикалық жағдайлар салдары да жатады.

Тармақ 8. "Санитариялық-профилактикалық іс-шаралар" ұжымдық жүйелер арқылы не жекелеген үй шаруашылықтарына немесе кәсіпорындарға қызмет көрсететін қондырғылардың көмегімен адам тыныс-тіршілігінің қалдықтарын немесе тұрмыстық сарқынды суларды жинауды, тасымалдауды, өңдеуді және жоюды немесе қайта пайдалануды білдіреді.

Тармақ 9. "Ұжымдық жүйе":

• 1) a) бірқатар үй шаруашылықтарын немесе кәсіпорындарды ауызсумен қамтамасыз ету жүйесін және/немесе
• 2) b) бірқатар үй шаруашылықтарына немесе кәсіпорындарға қызмет көрсететін және қажет болған кезде өнеркәсіптік сарқынды суларды жинауды, тасымалдауды, тазартуды және жоюды немесе қайта пайдалануды қамтамасыз ететін және жұмыс істеуін мемлекеттік сектор органы, жеке сектор кәсіпорны немесе осы екі сектор арасындағы әріптестік арқылы қамтамасыз ететін санитариялық-профилактикалық іс-шараларды жүргізуге арналған жүйені білдіреді.

Тармақ 10. "Су шаруашылығы қызметін басқару жоспары" аумақтық аудан шегіндегі немесе жерасты суларын сіңіру аймағындағы нақты су ресурстары мен объектілерін, олардың экожүйелерін қорғауды қоса алғанда, игеру, пайдалану, қорғау және/немесе қолдану жоспарын білдіреді.

Тармақ 11. "Жұртшылық" бір немесе бірнеше жеке немесе заңды тұлғаларды және ұлттық заңнамаға немесе практикаға сәйкес олардың қауымдастықтарын, ұйымдары мен топтарын білдіреді.

Тармақ 12. "Мемлекеттік орган":

• 1) a) ұлттық, өңірлік және басқа деңгейдегі әкімшілікті;
• 2) b) қоршаған ортаға, денсаулық сақтауға, санитариялық-профилактикалық іс-шараларға, су шаруашылығы қызметін басқаруға немесе сумен жабдықтауға қатысы бар нақты міндеттерді, қызметті немесе көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, мемлекеттік әкімшілік функцияларды ұлттық заңнамаға сәйкес орындайтын жеке немесе заңды тұлғаларды;
• 3) c) мемлекеттік міндеттерді немесе функцияларды орындайтын немесе жоғарыдағы а) немесе b) тармақшаларында көрсетілген органның немесе тұлғаның бақылауымен халыққа қызметтер көрсететін кез келген басқа жеке немесе заңды тұлғаларды;
• 4) Осы анықтама сот немесе заң шығарушы ретінде әрекет ететін органдарды немесе мекемелерді қамтымайды.

Тармақ 13. "Жергілікті" мемлекеттік деңгейден төмен аумақтық бірліктердің барлық тиісті деңгейіне жатады.

Тармақ 14. "Конвенция" 1992 жылғы 17 наурызда Хельсинкиде қабылданған Шекарааралық су арналары мен халықаралық көлдерді қорғау және пайдалану жөніндегі конвенцияны білдіреді.

Тармақ 15. "Конвенция Тараптарының Кеңесі" Конвенция Тараптары оның 17-бабына сәйкес құрған органды білдіреді.

Тармақ 16. "Тарап", егер мәтінде өзгеше көрсетілмесе, осы Хаттамамен байланысты болуға өз тарапынан келісім берген және осы Хаттама ол үшін күшіне енген мемлекетті немесе 21-байта аталған өңірлік экономикалық интеграция ұйымын білдіреді.

Тармақ 17. "Тараптар Кеңесі" Тараптардың 16-бапқа сәйкес құрған органын білдіреді.