Осы Конвенцияның ағылшын, орыс және француз тiлдерiндегi мәтiндерi бiрдей дәрежеде түпнұсқалық мәтiн болып табылатын түпнұсқасы Бiрiккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысына сақтауға тапсырылады. ОСЫНЫ КУӘЛАНДЫРА ОТЫРЫП осыған тиiстi дәрежеде өкiлеттiк алып қол қойғандар осы Конвенцияға қол қойды. Хельсинкиде бiр мың тоғыз жүз тоқсан екiншi жылы он жетiншi наурызда ЖАСАЛДЫ.
Тармақ 1. "Қолда бар ең жақсы технология" терминi сарқындыларды, тастандыларды және қалдықтарды шектеу үшiн нақты шара ретiнде iс жүзiнде жарамдылығын дәлелдеген процестердi, қондырғыларды немесе пайдалану әдiстерiн жасаудағы соңғы жетiстiктердi бiлдiредi. Процестер, қондырғылар немесе пайдалану әдiстерi тұтас немесе әрбiр жекелеген жағдайларда ең жақсы технология болып табыла ма деген мәселенi анықтау кезiнде: а) соңғы кезде ойдағыдай сынақтан өткен салыстырмалы процестер,қондырғылар немесе пайдалану әдiстерi; b) техникалық процесс және ғылыми бiлiмдер мен проблеманы түсінудегi өзгерiстер; с) осындай технологияны экономикалық тұрғыда қолдану мүмкіндігі; d) жаңа кәсiпорындарда да, жұмыс iстеп тұрған кәсiпорындарда да жабдықтар орнатудың мерзiмдiк шеңберi; е) тиiстi сарқындылар мен ағын сулардың сипаты мен көлемi; f) қалдығы аз және қалдықсыз технология ерекше ескерiледi. 2. Сөйтіп, нақты процесс үшiн "қолда бар ең жақсы технология"техникалық прогрестің, экономикалық және әлеуметтiк факторлардың әсерiмен, сондай-ақ ғылыми бiлiмдер мен проблеманы түсiнудiң өзгеруiне сәйкес уақыт өте келе өзгерiске ұшырайтын болады.
Тармақ 1. Нақты жағдайларда экологиялық тұрғыдан алғанда ең жақсы практика болуы мүмкiн неғұрлым қолайлы шаралар үйлесiмiн таңдап алу кезiнде өздерiнің маңызының арту тәртiбiмен келтiрiлген мына шараларды ескеру керек: а) нақты қызмет түрлерiн немесе өнiмдердi таңдап алудың, оларды пайдаланудың және түпкiлiктi жоюдың экологиялық зардаптары жөнiнде пайдаланушы жұртшылық арасында ақпарат пен білім тарату; b) өнiмнің өмiрлiк циклiнің барлық қырын қамтитын тиiстi экологиялық практика кодекстерiн жасау және қолдану; с) өнiмге, оны пайдалануға және түпкiлiктi жоюға байланысты қоршаған орта үшiн қауiп жайында пайдаланушыларға хабарлайтын таңба; d) жұртшылықтың қолы жететiн жинау мен жою жүйелерi; е) рециркуляция, рекуперация және қайта пайдалану; f) қызмет, өнiмдер немесе өнiмдер топтары жөнiнде экономикалық тұтқаларды қолдану; q) бiрқатар шектеулердi немесе тыйым салушылықты көздейтiн лицензиялар беру жүйесi. 2. Экологиялық тұрғыдан алғанда қандай шаралар үйлесiмi ең жақсы практика болып табылатынын анықтау кезiнде тұтас алғанда немесе әрбiр жекелеген жағдайда: а) қоршаған орта үшiн: I) өнiмнің; ІІ) өнiм өндiрудің; ІІІ) өнiмдi пайдаланудың; IV) өнiмдi түпкiлiктi жоюдың қаупi; b) онша көп ластамайтын процестермен немесе заттармен алмастыру мүмкiндiгi; с) пайдалану көлемi; d) ықтимал экологиялық артықшылықтар немесе балама материалдардың немесе қызметтің жетiмсiздiгi; е) ғылыми бiлiмдер мен проблемаларды түсiнудегi прогресс пенөзгерiстер; f) жүзеге асырудың уақыт шеңберлерi; q) әлеуметтік және экономикалық зардаптар ерекше ескерiлуi керек. 3. Сөйтiп, нақты ластау көзi үшiн экологиялық тұрғыдан алғанда ең жақсы практика техникалық прогрестің, экономикалық және әлеуметтiк факторлардың әсерiмен, сондай-ақ ғылыми бiлiмдер мен проблеманы түсiнудiң өзгеруiне сәйкес уақыт өте келе өзгерiске ұшырайтын болады.
Тармақ 1. Осы Конвенцияның 22-бабының 2-тармағына сәйкес әлдеқандай дау арбитраждың тексеруiне берiлген жағдайда Тарап немесе Тараптар төрелiкте тексеру нысанасы туралы хатшылыққа хабарлайды және, атап айтқанда, пайымдауға немесе қолдануға байланысты дау туындаған осы Конвенцияның баптарын көрсетедi. Хатшылық алынған ақпаратты осы Конвенцияның барлық Тараптарына қоса жiбередi. 2. Төрелiк соты үш мүшеден тұрады. Талапкер-тарап немесе талапкер тараптар, басқа тарап сияқты немесе дауға қатысушы тараптар бiр-бiр төрешiден тағайындайды және осындай түрде тағайындалған екi төрешi өзара келiсiм бойынша төрелiк соттың төрағасы мiндетiн орындайтын үшiншi төрешiнi тағайындайды, ол дау тараптарының бiрінің азаматы бола алмайды және өзiнiң әдеттегi тұрғылықты жерiне осы тараптардың бiрiнiң аумағын ала алмайды, онда қызметте болмайды немесе қандай бiр тұрғыдан бұл iске қатысты болмайды. 3. Егер екiншi төрешiнi тағайындаған кейiн екi ай өткен соң төрелiк соттың төрағасы тағайындалмаса, онда дау тараптарының кез келгенiнің өтiнiшi бойынша Еуропалық экономикалық комиссияның Атқарушы хатшысы оны келесi екi ай iшiнде тағайындайды. 4. Егер даудың бiр тарабы өтiнiш алғаннан кейiн екi ай iшiнде төрешiні тағайындамаса, онда басқа тарап бойынша Еуропалық экономикалық комиссияның Атқарушы хатшысына бұл туралы хабарлауға құқылы, ол келесi екi ай iшiнде төрелiк соттың төрағасын тағайындайды. Өзi тағайындалғаннан кейiн төрелiк соттың төрағасы әлі төраға тағайындамаған тараптан мұны екi ай iшiнде жасауды сұрайды. Егер ол мұны екi ай iшiнде iстемесе, онда төраға тиiстi түрде бойынша Еуропалық экономикалық комиссияның Атқарушы хатшысына хабар бередi, ол бұл төрешiнi келесi екi ай iшiнде тағайындайды. 5. Төрелiк сот өз шешiмiн халықаралық құқыққа және осы Конвенцияның ережелерiне сәйкес шығарады. 6. Осы қосымшаның ережелерiне сәйкес құрылған кез келген төрелiк сот өзiнің өзiндiк рәсiмiнің ережелерiн әзiрлейдi. 7. Төрелiк соттың шешiмiн рәсiмдiк мәселелер бойынша да және тиiстi мәселелер бойынша да оның мүшелерi көпшiлiк дауыспен қабылдайды. 8. Сот фактiлердi анықтау үшiн барлық тиiстi шараларды қабылдай алады. 9. Дау тарапы төрелiк сот жұмысына, оның iшiнде қарамағында бар барлық құралдарды пайдалана отырып жәрдем бередi: а) оған барлық тиiстi құжаттарды, шарттары мен ақпаратты бередi; b) қажет болған жағдайда оған куәларды немесе сарапшыларды шақыру және олардың айғақтарын тыңдау мүмкiндiгiн бередi. 10. Тараптар мен төрелiк сот мүшелерi өздерi төрелiк сотта iс қарау барысында құпия тәртiппен алған кез келген ақпараттың құпиялылығын сақтайды. 11. Төрелiк сот тараптардың бiрiнің өтiнiшi бойынша уақытша қорғау шараларын қабылдауға ұсыныс жасай алады. 12. Егер дау тараптарының бiрi төрелiк сотқа келмесе немесе өз iсiн қарауға қатыспаса, онда басқа тарап соттан iс қарауды жалғастыруды және өзiнің түбегейлi шешiмiн шығаруды сұрай алады. Сотта тараптардың бiрiнiң болмауы немесе тараптардың бiрiнiң iс қарауға қатыспауы iс қарау үшiн кедергi болмайды. Түбегейлi шешiм шығарар алдында төрелiк сот талаптың iс және заңда талаптарға негізделгенiне көз жеткiзуге тиiс. 13. Төрелiк сот тiкелей даудың мәнiнен туындаған қарсы талаптарды тыңдап, ол бойынша шешiм шығара алады. 14. Егер төрелiк сот iстің нақты жағдайларын негiзге ала отырып, өзге шешiм қабылдамаса, онда сот мүшелерiнің қызметтерiне төлеудi қоса алғанда, сот шығындарын дау тараптары тең бөлiседi. Сот өзiнің барлық шығындарын тiркейдi және тараптарға осы шығындар туралы түбегейлi есеп бередi. 15. Дау нысанасында құқықтық сипаттағы мүддесi бар және осы iс бойынша шешiм нәтижесiнде қозғау салынатын осы Конвенцияның кез келген тарапының сот келiсiмiмен iс қарауға құқығы бар. 16. Төрелiк сот, ол бұл мерзiмдi бес ақпан аспайтын мерзiмге ұзарту қажет деп тапса, өзi құрылғаннан кейiнгi бес ай iшiнде өз шешiмiн шығарады. 17. Төрелiк соттың шешiмi себептердi түсiндiрумен қоса жүредi. Оның шешiмi түбегейлi және даудың барлық тараптары үшiн міндеттi болып табылады. Төрелiк сот өз шешiмiн дау тараптары мен хатшылықтың назарына жеткiзедi. Хатшылық алынған ақпаратты осы Конвенцияның барлық тараптарына жолдайды. 18. Тараптар арасында сот шешiмiн түсiндiруге немесе орындауға қатысты пайда болуы мүмкiн кез келген дау осы шешiмдi шығарған төрелiк сотқа кез келген тарап арқылы немесе оның қызметiн пайдалану мүмкiн болмаса, бiрiншiсi сияқты осындай мақсатпен құрылған сотқа берiледi.