"Қоршаған ортаны қорғау туралы" 1997 жылғы 15 шiлдедегi Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 1997 ж., N 17-18, 213-құжат; 1998 ж., N 24, 443-құжат; 1999 ж., N 11, 357-құжат; N 23, 931-құжат; 2001 ж., N 13-14, 171-құжат; N 24, 338-құжат; 2002 ж., N 17, 155-құжат; 2004 ж., N 10, 57-құжат):
- 1) мәтiнде "тарау" деген сөздiң алдындағы "I - XIX" деген цифрлар тиiсiнше "1 - 19" деген цифрлармен ауыстырылсын;
- 2) 1-бап мынадай мазмұндағы отыз жетiншi - қырқыншы абзацтармен толықтырылсын: "стратегиялық объект - iске асырылуы табиғи ресурстарды барлау, өндiру, тасымалдау, қайта өңдеу, пайдалану, республикалық маңызы бар инфрақұрылым, республикалық маңызы бар аэроғарыштық және әскери кешендер, байланыс, энергетика саласындағы қызметпен тiкелей байланысты сараптама объектiсi; трансшекаралық объект - iске асырылуы екi немесе одан да көп облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) және (немесе) шектес мемлекет аумағының қоршаған ортасына және адамдар денсаулығына зиянды әсер ететiн немесе зиянды әсер етуi ықтимал сараптама объектici; экологиялық қауiптi объект - iске асырылуы ауқымы әрi ұзақтығы бойынша қоршаған ортаға зиянды әсер ететiн немесе әсер етуi ықтимал және халықтың өмiрi мен денсаулығына ерекше қауiп төндiретiн сараптама объектiсi; қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi iс-шаралар - қоршаған ортаны қорғауға және оның сапасын жақсартуға бағытталған технологиялық, техникалық, ұйымдастырушылық, әлеуметтiк және экономикалық шаралар кешенi.";
- 3) 7-бапта: екiншi абзацтағы "және тактикалық" деген сөздер алып тасталсын;
- 4) сегiзiншi және тоғызыншы абзацтар мынадай редакцияда жазылсын: "Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген жағдайларда табиғи ресурстарды облыстар (республикалық маңызы бар қала, астана) үшiн табиғат пайдалануға беру туралы шешiмдер қабылдайды, табиғат пайдалану шарттарын (келiсiм-шарттарын) жасасады; табиғат пайдалануға рұқсат беру, рұқсат беруден бас тарту, оны қолдануды тоқтата тұру және күшiн жою тәртiбiн бекiтедi;";
- 5) оныншы абзац "жүргiзу тәртiбiн" деген сөздерден кейiн ", сондай-ақ қоршаған ортаның ластанған учаскелерiн және оларды ластау көздерiн" деген сөздермен толықтырылсын;
- 6) он бесiншi абзацтағы "арнаулы уәкiлеттi органдардың тiзбесiн" деген сөздер "арнаулы уәкiлеттi мемлекеттiк органдар туралы ереженi" деген сөздермен; "бұл салада" деген сөздер "бұл салалардағы" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 7) он сегiзiншi абзац мынадай редакцияда жазылсын: "қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттiк бақылауды ұйымдастырудың және жүзеге асырудың тәртiбiн белгiлейдi;";
- 8) мынадай мазмұндағы он тоғызыншы - жиырма бiрiншi абзацтармен толықтырылсын: "табиғат қорғау iс-шараларына жатқызудың тәртiбiн белгiлейдi; облыстар (республикалық маңызы бар қала, астана) үшiн қоршаған ортаны ластауға лимиттер мен квоталар белгiлейдi; iс-шараларды қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi iс-шараларға жатқызу ережесiн бекiтедi.";
- 4) 8-бап мынадай редакцияда жазылсын:
- 10) Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi орган: 1) қоршаған ортаны қорғау және табиғат пайдалануды басқару функцияларын жүзеге асыратын өзге де орталық атқарушы органдар мен облыстардың (республикалық маңызы бар қала, астана) жергiлiктi атқарушы органдарының қызметiн үйлестiредi; 2) қоршаған ортаны қорғау саласында бiрыңғай мемлекеттiк саясат жүргiзедi және экологиялық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету жөнiндегi стратегиялық мiндеттердi шешу үшiн мемлекеттiк экологиялық бағдарламалардың орындалуын ұйымдастырады; 3) өз құзыретi шегiнде шаруашылық және өзге де қызмет бойынша экологиялық нормативтер мен экологиялық талаптарды бекiтедi немесе келiседi; 4) Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген тәртiппен шаруашылық қызметтiң экологиялық қауiптi түрлерiне, экологиялық аудиторлық қызметке, табиғат қорғауды жобалауға, нормалауға және экологиялық сараптама саласындағы жұмыстарға лицензиялар бередi, қоршаған ортаны ластағаны үшiн төлемнiң есептiк ставкаларын айқындайды; 5) облыстар (республикалық маңызы бар қала, астана) үшiн қоршаған ортаны ластауға лимиттер мен квоталар әзiрлейдi; 6) қоршаған ортаның мемлекеттiк мониторингi бойынша жұмыс жүргiзедi, сондай-ақ қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингiнiң бiрыңғай жүйесiне басшылық жасайды, өндiрiстiк мониторинг жүргiзудiң үлгi тәртiбiн бекiтедi; 7) стратегиялық, трансшекаралық және экологиялық қауiптi объектiлердiң мемлекеттiк экологиялық сараптамасын ұйымдастырады және жүргiзедi; 8) өз құзыретi шегiнде қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды пайдалану саласындағы мемлекеттiк бақылауды жүзеге асырады; 9) өзiнiң аумақтық органдары арқылы су объектiлерiн ұтымды пайдалану мен қорғау жоспарларын келiсуге, су объектiлерi мониторингiн жүргiзуге, өз құзыретi шегiнде су қорын пайдалану мен қорғау саласында мемлекеттiк бақылауды жүзеге асыруға, бассейндiк келiсiмдердi әзiрлеуге және олардың жүзеге асырылуын бақылауға, су объектiлерiн пайдалану, молықтыру және қорғау жөнiндегi мемлекеттiк (аймақтық және бассейндiк) бағдарламалар үшiн ережелер әзiрлеуге, сондай-ақ су ресурстарын басқарудың бассейндiк принципiн iске асыруға қатысады; 10) өз құзыретi шегiнде жердi пайдалану мен қорғауды мемлекеттiк бақылауды жүзеге асырады; 11) жергiлiктi маңызы бар қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi бағдарламалар мен iс-шаралар жоспарларын келiседi; 12) мемлекеттiк табиғи қорық қорының табиғи ресурстары мен объектiлерiн қорғау, молықтыру әрi пайдалану саласындағы экологиялық талаптардың сақталуына мемлекеттiк бақылауды жүзеге асырады; 13) қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi iс-шаралар тiзбесiн әзiрлейдi және бекiтедi; 14) мемлекеттiк табиғи қорық қорының объектiлерiне жалпы басшылық жасауды үйлестiредi және жүзеге асырады; 15) табиғи ресурстарды мемлекеттiк есепке алуды және олардың мемлекеттiк кадастрларын жүргiзедi; 16) қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi iс-шаралар тiзбесiн әзiрлейдi және бекiтедi.";
- 5) 9-баптағы "өзге де орталық атқарушы органдарының" деген сөздер "арнаулы уәкiлеттi мемлекеттiк органдарының" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 6) 10-бапта: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:
- 13) 1-тармақта: бiрiншi абзац мынадай редакцияда жазылсын: "1. Облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi өкiлдi органдары:";
- 14) екiншi абзацтағы "бағдарламаларды" деген сөзден кейiн "және iс-шаралар тiзбесiн" деген сөздермен толықтырылсын; "тиiстi" деген сөздiң алдынан "экологиялық қауiпсiздiктi қамтамасыз етудiң тактикалық мiндеттерiн шешу үшiн" деген сөздермен толықтырылсын;
- 15) үшiншi және алтыншы абзацтар алып тасталсын;
- 16) төртiншi абзацтағы "жергiлiктi атқарушы органдар" деген сөздер "облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 17) жетiншi абзацтағы "белгiлейдi" деген сөз "бекiтедi" деген сөзбен ауыстырылсын; "есептеулер негiзiнде" деген сөздер "есептеулерден кем болмайтындай етiп" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 18) мынадай мазмұндағы сегiзiншi абзацпен толықтырылсын: "қоршаған ортаны ластауға лимиттер (аудандар мен қалалар бөлiнiсiнде) белгiлейдi.";
- 19) 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "2. Облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары: 1) табиғат пайдалануды: табиғат қорғау объектiлерiн салу мен қайта құруды қамтамасыз ету; шағын өзендер мен су қоймаларын қорғау, олардың ластануын, су тасқынын, су басып кетудi, жағалаулардың бұзылуын және судың басқа да әсерiн болғызбау әрi жою; атмосфералық ауаның ластануын азайту мақсатында көлiк тасқынын реттеу; қалалар мен кенттер аумақтарының ластануы; жердi құнарсызданудан, шөлейттенуден, су және жел эрозиясынан, селден, батпақтанудан, қайталама орнығудан, құрғаудан, тығызданудан, өндiрiс пен тұтынудың тұрмыстық және қауiптi қалдықтарымен ластанудан қорғау; жердi өз бетiмен басып алу, ағаштарды заңсыз кесу жағдайларын анықтау; ормандағы және даладағы өрттерден қорғау, орман ортасын құрайтын және орман ортасын қорғайтын функцияларын сақтауды, сондай-ақ көшеттердi, дәрiлiк, тағамдық және техникалық өсiмдiк шикiзатын уақтылы қалпына келтiру жағдайларын қамтамасыз ететiн тәсiлдермен және әдiстермен жұмыс жүргiзу; шаруашылық қызметтi жүзеге асыру кезiнде биологиялық алуан түрлiлiкке қатер төнуiн болдырмау және оның терiс әсерiн жою үшiн шаралар қабылдау; атмосфералық ауаны қорғау мен сауықтыру; жердi ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға резервке алу мәселелерi бойынша реттейдi; 2) қоршаған ортаны қорғау саласындағы орталық атқарушы органмен келiсiлген қоршаған ортаны қорғау және табиғат пайдалану жөнiндегi iс-шаралар көзделетiн бағдарламалар мен өзге де құжаттар әзiрлеудi және оларды облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi өкiлдi органдарының бекiтуiне енгiзудi ұйымдастырады; 3) экологиялық сараптаманың терiс қорытындысы бар кәсiпорындарды, құрылыстар мен өзге де объектiлердi салуға әрi қайта құруға тыйым салу туралы қорытындылар әзiрлейдi, экологиялық талаптар бұзылған жағдайда шаруашылық және өзге де қызмет жүргiзудi тоқтата тұрады және тиiстi шаралар қабылдайды; 4) ерекше экологиялық, ғылыми және мәдени құндылығы бар қоршаған орта объектiлерiн қорғау және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ұйымдастыру туралы шешiмдер қабылдайды немесе жоғары тұрған органдарға ұсыныстар енгiзедi; 5) стратегиялық, трансшекаралық және экологиялық қауiптi объектiлердi қоспағанда, шаруашылық қызмет объектiлерiне мемлекеттiк экологиялық сараптама ұйымдастырады және жүргiзедi; 6) мемлекеттiк экологиялық сараптама жүргiзу кезiнде қоғамдық тыңдаулар ұйымдастырады; 7) қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi iс-шараларды жүргiзедi; 8) Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген тәртiппен кәсiпорындардың табиғат пайдалануын басқаруды жүзеге асырады; 9) қоршаған ортаны ластауға белгiленген лимиттер шегiнде квоталар (аудандар мен қалалар бөлiнiсiнде) белгiлейдi.";
- 7) 14-бапта: үшiншi абзацтағы "жергiлiктi атқарушы органдардың" деген сөздер "облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарының" деген сөздермен ауыстырылсын; "немесе Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң қаулылары" деген сөздер алып тасталсын;
- 8) 15-бап мынадай редакцияда жазылсын:
- 22) Қоршаған ортаны ластауға лимиттер мен квоталарды Қазақстан Республикасының Үкiметi облыстар (республикалық маңызы бар қала, астана) үшiн белгiлеген лимиттер мен квоталар шегiнде облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдары, ал табиғи ресурстарды алуға - қолданылып жүрген нормативтерге, шаруашылық және өзге де қызметке қойылатын талаптарға сәйкес осы ресурстарды пайдалану мен қорғау жөнiндегi уәкiлеттi органдар белгiлейдi.";
- 9) 16-баптағы "жыл сайын" деген сөздер алып тасталсын;
- 10) 17-баптағы "ұлттық (мемлекеттiк) бағдарламаларға сәйкес бюджет қаражаты есебiнен" деген сөздер алып тасталсын;
- 11) 20-баптың 1-тармағында: бесiншi және сегiзiншi абзацтар мынадай редакцияда жазылсын: "қоршаған ортаның сапасын жақсартуға, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға, молықтыруға бағытталған iс-шараларды жүзеге асыруға;";
- 26) "шаруашылық қызметiнiң экологиялық қауiптi түрлерi жүзеге асырылған кезде қоршаған ортаға өндiрiстiк мониторинг пен бақылау жүргiзуге;";
- 12) 21-бап мынадай редакцияда жазылсын:
- 28) Қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды пайдалану саласында: 1) шаруашылық қызметiнiң экологиялық қауiптi түрлерi; 2) экологиялық аудиторлық қызмет; 3) экологиялық сараптама саласындағы табиғат қорғауды жобалау, нормалау және жұмыстар мiндеттi түрде лицензиялануға тиiс.";
- 13) 22-баптың бiрiншi бөлiгiндегi ", олардың тiзбесiн Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтедi" деген сөздер алып тасталсын;
- 14) 24-баптың 1-тармағының бiрiншi абзацы мынадай редакцияда жазылсын: "1. Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың мемлекеттiк мониторингiн қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi орган жүзеге асырады және онда:";
- 15) 25-баптың 3-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: "3. Өндiрiстiк мониторинг деректерi мен стратегиялық, трансшекаралық және экологиялық қауiптi объектiлердiң қоршаған ортаға әсерi туралы есептiлiк - қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi органға, шаруашылық қызмет субъектiлерiнiң - облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарына Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген мерзiмдерде берiледi.";
- 32) 4-тармақ "орталық атқарушы органға" деген сөздерден кейiн "және облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органына" деген сөздермен толықтырылсын;
- 16) 26-баптың сегiзiншi абзацындағы "құру болып табылады" деген сөздер "құру;" деген сөздермен ауыстырылып, бап мынадай мазмұндағы тоғызыншы абзацпен толықтырылсын: "қоршаған ортаны ластаудан келтiрiлген зиянды экономикалық бағалау және өтеу болып табылады.";
- 17) 27-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: "2. Қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi экологиялық бағдарламалар мен шараларды қаржыландыру: 1) бюджет қаражаты; 2) экологиялық сақтандыру қаражаты; 3) табиғат пайдаланушылардың өз қаражаты; 4) жеке және заңды тұлғалардың ерiктi жарналары мен қайырмалдықтары есебiнен жүргiзiледi.";
- 18) 29-баптың үшiншi бөлiгiндегi бiрiншi сөйлем алып тасталсын;
- 19) 31-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: "1. Қоршаған ортаны қорғауды экономикалық ынталандыру қоршаған ортаны қорғауды тиiмдi жүзеге асыратын заңды тұлғаларға - табиғат пайдаланушыларға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жеңiлдiктер мен преференциялар беру және ынталандыратын сипаттағы өзге де шаралар арқылы жүзеге асырылады.";
- 20) 51-баптың 3-тармағының 4) және 5) тармақшалары алып тасталсын;
- 21) 54-баптың бiрiншi бөлiгiндегi "қоршаған ортаны қорғау саласында арнаулы уәкiлеттi мемлекеттiк органдардың" деген сөздер "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi органның, оның жергiлiктi жерлердегi аумақтық бөлiмшелерiнiң және облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарының" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 22) 58-баптың екiншi бөлiгіндегi "саласында арнаулы уәкiлеттi мемлекеттiк органдардың" деген сөздер "саласындағы уәкiлеттi органның" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 23) 60-баптың 1-тармағындағы "жергiлiктi атқарушы органдардың" деген сөздер "облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарының" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 24) 64-баптың бiрiншi бөлiгi мынадай редакцияда жазылсын: "Мемлекеттiк экологиялық сараптаманы қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi орган және облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары Қазақстан Республикасының экологиялық сараптама туралы заңдарында айқындалған құзыретi шегiнде жүргiзедi.";
- 25) 75-баптың екiншi бөлiгiндегi "республикалық бюджет" деген сөздер "бюджет қаражаты" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 26) 77-бапта: 1-тармақтағы "мен жергiлiктi атқарушы органдар" деген сөздер "және облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 44) 2-тармақта: бiрiншi абзац мынадай редакцияда жазылсын: "2. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi органның және облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарының лауазымды адамдарының өздерi қызметкерлерi болып табылатын органдардың құзыретi шегiнде:";
- 45) оныншы абзац "залал" деген сөзден кейiн ", оның iшiнде құндық" деген сөздермен толықтырылсын;
- 46) 3-тармақтың бiрiншi бөлiгi мынадай редакцияда жазылсын: "3. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi органның және облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарының лауазымды адамдарының өз өкiлеттiгi шегiнде қабылдаған шешiмдерiн барлық азаматтар, лауазымды адамдар мен заңды тұлғалар орындауға мiндеттi, оларға бағыныстылық ретiмен нeмece сотқа шағым жасалуы мүмкiн.";
- 47) үшiншi бөлiктегi "қоршаған ортаны қорғау саласындағы орталық атқарушы органның" деген сөздер "облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарының" деген сөздермен ауыстырылсын;
- 27) мынадай мазмұндағы 77-1 және 77-2-баптармен толықтырылсын: