Бап 17-5 — О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты РК по обязательным видам страхования. Қосымша жарналарды төлеу жөніндегі міндеттерді орындамау немесе тиісінше орындамау

Тармақ 12. "Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" 2003 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2003 ж., N 14, 104-құжат; 2006 ж., N 3, 22-құжат; N 4, 25-құжат):

1) 1-бап: Ескерту. Осы Заңның 1-бабы 12-тармағы 1) тармақшасының үшінші және бесінші абзацтары осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап ай өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі ( 2-баптан қараңыз). мынадай мазмұндағы 5-1) тармақшамен толықтырылсын: "5-1) тәуелсіз сарапшы - қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган өзі белгілеген тәртіпке сәйкес аккредиттеген, бағалау қызметін жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар жеке немесе заңды тұлға;";
2) мынадай мазмұндағы 7-1) тармақшамен толықтырылсын: "7-1) тікелей реттеу - көлік оқиғасында жәбірленушінің өміріне, денсаулығына және (немесе) мүлкіне келтірілген зиянды өтеуді жәбірленушімен көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасқан сақтандырушы жүзеге асыратын сақтандыру төлемін жүзеге асыру тетігі;";
2) 7-баптың 2-тармағында: бірінші бөлік "жол полициясының қызметкерлеріне" деген сөздерден кейін "және көлікті бақылау органдарының лауазымды тұлғаларына" деген сөздермен толықтырылсын;
4) екінші бөліктегі "жол полициясы бөлімшелерінің" деген сөздер "жол полициясы бөлімшелері және көлікті бақылау органдары" деген сөздермен ауыстырылсын;
3) 8-бапта: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "1. Көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыру құқығына арналған лицензияны алғанға дейін сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген заңды тұлға: 1) Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорын құру және оның қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңында айқындалған тәртіппен аталған Қордың қатысушысы болуға; 2) осы Заңда және өкілдер кеңесі бекіткен сақтандыру омбудсманының ішкі ережелерінде айқындалған тәртіппен және жағдайда өкілдер кеңесінің құрамына кіруге; 3) оның астанада, республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар қалаларда филиалдары және (немесе) сақтандыру агенттерінің болуы міндетті.";
6) 5-тармақ алып тасталсын;
4) мынадай мазмұндағы 8-1 және 8-2-баптармен толықтырылсын:

Тармақ 1. Сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген заңды тұлға көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыру құқығына арналған лицензияны алғанға дейін осы Заңда айқындалған тәртіппен көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру жөніндегі деректер базасының (бұдан әрі - деректер базасы) қатысушысы болуға міндетті. 2. Деректер базасы - сақтанушы, сақтандырылушы және сақтандырушы туралы ақпараттың жиынтығы. Сақтандыру есебі - деректер базасындағы ақпаратты толық немесе ішінара беру нысаны. Сақтанушы мен сақтандырылушы деректер базасының субъектілері болып табылады. 3. Деректер базасын қалыптастыруды және жүргізуді көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыру құқығына арналған лицензиясы бар сақтандырушылардың кемінде жетпіс проценті болып табылатын қатысушылары бар ұйым ғана жүзеге асыруға құқылы. Ұйым деректер базасын қалыптастыру мен жүргізу жөніндегі қызметті Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырады. 4. Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде және осы Заңда көзделген талаптарды іске асыру функцияларын сапалы әрі уақтылы орындауды қамтамасыз ету мақсатында деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйым жеке және заңды тұлғалардан, сондай-ақ мемлекеттік органдардан ақпарат, оның ішінде сақтандыру құпиясын құрайтын ақпарат алуға құқылы. Деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйымның қызметкерлері өз функцияларын жүзеге асыру барысында алған қызметтік, коммерциялық құпияны, сақтандыру құпиясын және заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтерді жария еткені үшін Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес жауаптылықта болады. 5. Деректер базасын қалыптастыру үшін: 1) көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыратын сақтандырушылар; 2) ақпаратты беру және (немесе) сақтандыру есептерін алу туралы шарттардың негізінде өзге де тұлғалар ақпаратты жеткізушілер болып табылады. 6. Ақпаратты жеткізуші: 1) деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйымнан берілген ақпаратты осы Заңға сәйкес пайдалануды талап етуге; 2) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне және (немесе) ақпаратты беру және (немесе) алу туралы шартқа сәйкес өзге де құқықтарға ие болуға құқылы. 7. Ақпаратты жеткізушілер: 1) деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйыммен ақпаратты беру және (немесе) сақтандыру есептерін алу туралы шарт жасасуға; 2) осы Заңда және ақпаратты беру және (немесе) сақтандыру есептерін алу туралы шарттарда айқындалған көлемде әрі тәртіппен деректер базасын қалыптастыру үшін деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйымға ақпарат беруге; 3) деректер базасы субъектісінің талап етуі бойынша деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйымға берілген ақпаратқа түзетулер енгізуге; 4) деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйымға деректер базасының субъектісі туралы қолдағы мәліметтерге дәл сәйкес келетін ақпаратты беруге; 5) ақпараттық ресурстар мен ақпараттық жүйелерді Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес пайдалануға; 6) өз қаражаты есебінен ақпаратты алу мен өңдеудің тиісті талаптарын қамтамасыз етуге міндетті. 8. Мыналар: 1) сақтандыру қызметін реттеу және қадағалау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган; 2) көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыратын сақтандырушылар; 3) деректер базасының субъектілері; 4) сақтандыру және актуарийлік есептеулер саласында консультациялық қызметтер көрсететін консалтингтік және ғылыми-зерттеу ұйымдары; 5) көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыру шартын жасасу жөніндегі міндетті орындауын бақылауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органдар сақтандыру есебін алушылар болып табылады. Осы тармақта көрсетілмеген өзге тұлғаларға ақпарат ұсынуға жол берілмейді. 9. Осы баптың 8-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген сақтандыру есебін алушылар тек қана өздері туралы сақтандыру есебін алуға құқылы. Осы баптың 8-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген сақтандыру есебін алушылар жасалған сақтандыру шарттарының саны, сақтандыру сыйлықақыларының көлемі, сақтандыру жағдайлары, сондай-ақ сақтандыру төлемдерінің сомалары (мүлік пен денсаулық бойынша төлемдер бөлігінде) бойынша жиынтық ақпаратты қамтитын сақтандыру есебін ғана алуға құқылы. 10. Ақпарат алушы сақтандыру есебін алуға және Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес өзге де құқықтарға ие болуға құқылы. Осы баптың 8-тармағының 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген сақтандыру есебін алушылар: 1) ақпарат алушы ретінде тіркелген кезде өздері ұсынған мәліметтердің өзгеруі туралы хабарлауға; 2) алынған ақпаратқа қатысты құпиялылықты сақтауға және оны үшінші тұлғаларға жария етпеуге; 3) алынған ақпаратты тек осы Заңда көзделген мақсаттар үшін пайдалануға; 4) деректер базасы субъектісінің талабы бойынша оны ақпараттың мазмұнымен таныстыруға не оған ақпарат алушының ішкі ережелеріне сәйкес оның көшірмесін беруге; 5) тиісті шартпен айқындалған тәртіппен және мөлшерде деректер базасынан ақпаратты беру жөнінде көрсетілген қызметтің ақысын төлеуге; 6) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес өзге де міндеттерді атқаруға міндетті.

Тармақ 1. Осы Заңның 8-1-бабының 5-тармағында көрсетілген ақпаратты жеткізушілер және осы Заңның 8-1-бабының 8-тармағының 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген сақтандыру есебін алушылар ақпаратты беру жөніндегі өз міндеттемелерін орындау және сақтандыру есептерін алу мақсатында деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйыммен ақпаратты беру және (немесе) сақтандыру есептерін алу туралы шарттар жасасуға міндетті. 2. Сақтандырушылар ақпаратты беру және (немесе) сақтандыру есептерін алу туралы шартта көзделген тәртіппен, мерзімдерде және көлемде әрбір жасалған сақтандыру шарты бойынша, сақтандыру сыйлықақыларының көлемі, сақтандыру жағдайлары туралы, сондай-ақ сақтандыру төлемдерінің сомалары (мүлік пен денсаулық бойынша төлемдер бөлігінде) туралы ақпарат береді. 3. Осы баптың 2-тармағында тізіп көрсетілген ақпарат тиісті бағдарламалық қамтамасыз ету біріктірген ақпараттық жүйелерді пайдалана отырып, электрондық түрде беріледі. 4. Деректер базасын қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйым сақтандырушыларға деректер базасының ақпараттық ресурстарын құруда және оған қол жеткізуде тең жағдайларды қамтамасыз етуге міндетті.";

5) 9-бапта: 1-тармақта: "органдарының жол полициясы бөлімшелері" деген сөздер "органдары" деген сөзбен ауыстырылсын;
6) 10-баптың 5-тармағының екінші бөлігі "сақтанушының" деген сөзден кейін "мазмұнына қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленетін" сөздермен толықтырылсын;
7) 16-бапта: 1-тармақтың 4) тармақшасында: "сақтандырушы немесе" деген сөздер алып тасталсын;
8) 17-бапта: 1-тармақта: 3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: "3) көлік оқиғасының себептерін және өзге де мән-жайларын анықтауға;";
4) тармақша алып тасталсын;
9) 18-баптың 1-тармағында: 2) тармақшадағы "сақтанушымен (сақтандырылушымен) көлік құралы иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасқан" деген сөздер алып тасталсын;
4) тармақшада: "сақтандырушы немесе" деген сөздер алып тасталсын;
10) 19-бап мынадай редакцияда жазылсын: Ескерту. Осы Заңның 1-бабы 12-тармағы 10) тармақшасының он екінші абзацы 2008 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі ( 2-баптан қараңыз).

Тармақ 1. Көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасқан кезде төленуге тиіс жылдық сақтандыру сыйлықақысын есептеу үшін базалық сақтандыру сыйлықақысы пайдаланылады, оған көлік құралының тіркелген жеріне, көлік құралының түріне, сақтанушының (сақтандырылушының) жасына және жүргізу стажына, көлік құралының пайдаланылу мерзіміне, сақтанушының (сақтандырылушының) және көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандырудың осының алдындағы шартының қолданылу кезеңінде азаматтық-құқықтық жауапкершілігі сақтандырылған тұлғалардың кінәсінен сақтандыру жағдайларының болуына немесе болмауына қарай осы баптың 3 - 10-тармақтарында белгіленген коэффициенттер ("бонус-малус" жүйелері) қолданылады. Көлік құралы Қазақстан Республикасының аумағына уақытша келген жағдайларда тіркеу аумағы бойынша коэффициенттер қолданылмайды. 2. Базалық сақтандыру сыйлықақысы 1,9 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде белгіленеді. 3. Көлік құралын тіркеу аумағы бойынша коэффициенттер мынадай мөлшерде белгіленеді:

1) Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың атауы
2) Көлік құралын тіркеу аумағы бойынша коэффициент мөлшері (астана, республикалық және облыстық маңызы бар қалалар үшін)
3) Алматы облысы
4) Оңтүстік Қазақстан облысы
5) Шығыс Қазақстан облысы
6) Қостанай облысы
7) Қарағанды облысы
8) Солтүстік Қазақстан облысы
9) Ақмола облысы
10) Павлодар облысы
11) Жамбыл облысы
12) Ақтөбе облысы
13) Батыс Қазақстан облысы
14) Қызылорда облысы
15) Атырау облысы
16) Маңғыстау облысы

Тармақ 4. Осы баптың 3-тармағында аталған облыстардағы өзге де қалалар мен елді мекендер үшін жылдық сақтандыру сыйлықақысын есептеу үшін 0,8 мөлшеріндегі түзету коэффициенті қосымша пайдаланылады. 5. Көлік құралының түрі бойынша коэффициенттер мынадай мөлшерде белгіленеді:

1) Көлік құралының түрі
2) Көлік құралының түрі бойынша коэффициент мөлшері
3) Жеңіл автомобильдер
4) Жолаушылар орны 16-ға дейін қоса алғанда автобустар
5) Жолаушылар орны 16-дан артық автобустар
6) Жүк автомобильдері
7) Троллейбустар, трамвайлар
8) Тіркемелер (жартылай тіркемелер)

Тармақ 6. Жеке тұлғалар үшін жасына және жүргізу стажына қарай коэффициент мөлшері мынадай мөлшерде белгіленеді:

1) Жасы және жүргізу стажы
2) Жасына және жүргізу стажына қарай коэффициент мөлшері

Тармақ 25. жастан кіші/жүргізу стажы 2 жылдан аз

Тармақ 25. жастан кіші/жүргізу стажы 2 жылдан астам

Тармақ 25. жас және одан үлкен /жүргізу стажы 2 жылдан аз

Тармақ 25. жас және одан үлкен /жүргізу стажы 2 жылдан астам

Тармақ 7. Заңды тұлғалар үшін осы баптың 6-тармағында көзделген коэффициент 1,2 мөлшерде белгіленеді. 8. Көлік құралының пайдаланылу мерзіміне қарай коэффициенттер мынадай мөлшерде белгіленеді:

1) Көлік құралының пайдаланылу мерзімі
2) Көлік құралының пайдаланылу мерзіміне қарай коэффициент мөлшері

Тармақ 7. жылға дейін, қоса алғанда

Тармақ 7. жылдан жоғары

Тармақ 9. Көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандырудың осының алдындағы шартының қолданылуы кезеңінде азаматтық-құқықтық жауапкершілігі сақтандырылған тұлғалардың кінәсінен сақтандыру жағдайлары болғанына немесе болмағанына қарай ("бонус-малус" жүйелері) коэффициенттер мынадай мөлшерде белгіленеді:

1) Сақ- тан- дыру- мер- зімі бас- тал- ған- дағы- сынып
2) Коэффи- циент мөлшері
3) Сақтанушының (сақтандырылушының) кінәсінен болған сақтандыру жағдайларының болғанын ескере отырып, сақтандыру мерзімінің аяқталуы бойынша сынып

Тармақ 1. сақтан- дыру жағдайы

Тармақ 2. сақ- тандыру жағдайы

Тармақ 3. сақ- тандыру жағдайы

Тармақ 4. және одан көп сақтан- дыру жағдайы

Тармақ 10. Көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасқан кезде сақтанушының (сақтандырылушының) кінәсінен болған сақтандыру жағдайларының жиілігіне қарай оған сынып беріледі. 11. Алғаш көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасқан кезде сақтанушыға 3-сынып беріледі. 12. Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жаңа мерзімге жасасқан кезде көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандырудың осының алдындағы шартының қолданылуы кезеңінде туындаған сақтандыру жағдайларының санына қарай төменгі сыныптан ең төменгі М сыныбын беру арқылы арттыратын коэффициент немесе сақтанушының (сақтандырылушының) кінәсінен сақтандыру жағдайлары болмаған кезде ең жоғары сыныпты беру арқылы төмендететін коэффициент қолданылады. 13. Көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын он екі айдан аз мерзімге жасасқан кезде көлік құралының бірлігіне сақтандыру сыйлықақыларының мынадай мөлшері белгіленеді:

1) Сақтандыру мерзімі
2) Сақтандыру сыйлықақы- сының мөлшері (жылдық сақтандыру сыйлық- ақысының проценті есебімен)

Тармақ 5. күн

Тармақ 6. күннен - 15 күнге дейін, қоса алғанда

Тармақ 16. күннен - 1 айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 1. айдан - 2айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 2. айдан - 3айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 3. айдан - 4айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 4. айдан - 5айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 5. айдан - 6айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 6. айдан - 7айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 7. айдан - 8 айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 8. айдан 9 айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 9. айдан - 10 айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 10. айдан - 11айға дейін, қоса алғанда

Тармақ 11. айдан жоғары

Тармақ 14. Кешенді сақтандыру шарты бойынша сақтандыру сыйлықақысы көлік құралының бір бірлігі үшін төленеді, бұл ретте сақтандыру сыйлықақысының мөлшері сақтандыру полисінде көрсетілген көлік құралдары үшін белгіленген сақтандыру сыйлықақылары мөлшерлерінің ең көп шамасына тең болып айқындалады.";

11) 20-бапта: тақырыптағы "және көбейту" деген сөздер алып тасталсын;

Тармақ 2. және 3-тармақтар алып тасталсын;

12) мынадай мазмұндағы 20-1-баппен толықтырылсын:
13) 22-бапта: 5, 5-1 және 5-2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: "5. Мүлік зақымдалған кезде келтірілген зиянның мөлшерін тәуелсіз сарапшы бағалайды, оның бағалау нәтижесі сақтандырушы үшін міндетті болып табылады. 5-1. Сақтанушы (сақтандырылушы) не жәбірленуші (пайда алушы) немесе олардың өкілдері өз бетінше тәуелсіз сарапшының қызметін пайдалануға құқылы. Мүлікке келтірілген зиянның мөлшерін бағалауға кеткен шығынды сақтандырушы көтереді. 5-2. Сақтандырушы сақтанушы (сақтандырылушы) не жәбірленуші (пайда алушы) немесе олардың өкілдері бағалау жүргізуге берген өтініш пен сақтандыру жағдайының басталу фактісін растайтын құжаттар негізінде үш жұмыс күні ішінде мүлікке келтірілген зиянның мөлшерін тәуелсіз сарапшының бағалауын өз есебінен ұйымдастырады. Өзгеше дәлелдеуге құқығы бар сақтанушы (сақтандырылушы) не жәбірленуші (пайда алушы) немесе олардың өкілдері үшін бағалаудың нәтижелері міндетті болып табылмайды. Сақтандырушының пайда алушыға тиесілі сақтандыру төлемінен бағалау жүргізуге жұмсалған өз шығыстарын ұстап қалуға құқығы жоқ.";
14) мынадай мазмұндағы 22-1-баппен толықтырылсын:
15) 23-бап алып тасталсын;
16) 24-баптың 1-тармағында: 1) тармақшада: екінші абзацтағы "600" деген цифрлар "1000" деген цифрлармен ауыстырылсын;
2) тармақшадағы "400" деген цифрлар "600" деген цифрлармен ауыстырылсын;
3) тармақшада: "400" деген цифрлар "600" деген цифрлармен ауыстырылсын;
17) 25-бапта: 2-тармақта: 3) тармақша "жәбірленушінің" деген сөздің алдынан "жәбірленушінің өміріне, денсаулығына зиян келтіру фактісі болған жағдайда" деген сөздермен толықтырылсын;
18) 26-баптың 2-тармағы алып тасталсын;
19) мынадай мазмұндағы 26-1-баппен толықтырылсын: Ескерту. Осы Заңның 1-бабы 12-тармағы 19) тармақшасы осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап ай өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі ( 2-баптан қараңыз).

Тармақ 1. Сақтандыру жағдайы басталған кезде жәбірленуші немесе жәбірленушінің қайтыс болуына байланысты Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес зиянды өтетуге құқылы тұлға, сақтандыру жағдайына кінәлі тұлғада сақтандыру полисі болған кезде жәбірленуші көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасқан сақтандырушыға сақтандыру төлемін алу үшін өтініш жасайды. 2. Сақтандырушы осы Заңның 25-бабы 2-тармағының 1) - 6) тармақшаларында көзделген құжаттарды алған күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде сақтандыру төлемін жүргізеді. 3. Сақтандыру төлемін жүзеге асырған сақтандырушы өз шығыстарын өтету үшін сақтандыру жағдайына кінәлі тұлғаның сақтандырушысына өтініш жасайды. 4. Тікелей реттеуді жүзеге асырудың тәртібі мен шарттары осы Заңда және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленеді.";

20) 28-баптың 1-тармағының 7) тармақшасындағы "кетсе, кері талап қоюға құқылы." деген сөздер "кетсе;" деген сөзбен ауыстырылып, тармақ мынадай мазмұндағы 8) тармақшамен толықтырылсын: "8) көлік құралын жүргізген және психикаға белсенді әсер ететін заттарды тұтыну фактісін және мас күйін анықтау үшін медициналық куәландыруға жіберілген тұлға дәлелсіз себептермен мұндай куәландырудан өтпесе, кері талап қоюға құқылы.";
21) 29-баптың 3-тармағындағы "сақтандырушы талап қойылған күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде сақтандыру төлемі туралы талап қойған тұлғаға" деген сөздер "сақтандырушы өтінішті және осы Заңның 25-бабының 2-тармағында көзделген барлық құжаттарды алған күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде өтініш берушіге" деген сөздермен ауыстырылсын;
22) мынадай мазмұндағы 30-1, 30-2, 30-3 және 30-4-баптармен толықтырылсын:

Тармақ 1. Сақтандыру омбудсманы - көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру мәселелері бойынша сақтандырушылар арасындағы өзара қарым-қатынастарды реттеуді жүзеге асыратын, өз қызметінде тәуелсіз жеке тұлға. 2. Сақтандыру омбудсманын сайлауды өкілдер кеңесі жүзеге асырады. Өкілдер кеңесі: 1) әрбір сақтандырушының; 2) уәкілетті органның бір-бір өкілінен құрылады. 3. Уәкілетті орган сақтандыру омбудсманы лауазымына сайлау үшін кандидатураны ұсынады. Сақтандыру омбудсманы өкілдер кеңесінің көпшілік даусымен сайланады. Өкілдер кеңесінің әрбір мүшесі дауыс беру кезінде бір дауысқа ие болады. Дауыстар тең болған жағдайда, уәкілетті орган өкілінің даусы шешуші болып табылады. 4. Сақтандыру омбудсманы екі жыл мерзімге сайланады. Өкілдер кеңесі сақтандыру омбудсманының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатуға құқылы. Сақтандыру омбудсманының өкілеттігін өзінің бастамасы бойынша мерзімінен бұрын тоқтату өкілдер кеңесіне жазбаша хабарлау негізінде жүзеге асырылады. Сақтандыру омбудсманының өкілеттігі аталған хабарламаны өкілдер кеңесі алған кезден бастап тоқтатылады.

Тармақ 1. Сақтандыру омбудсманы болып сайлану үшін: 1) жоғары білімі жоқ; 2) сақтандыру саласындағы жұмыс өтілі үш жылдан кем; 3) өтелмеген не заңда белгіленген тәртіппен алынбаған соттылығы бар; 4) бұрын уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сақтандыру ұйымын консервациялау, оның акцияларын мәжбүрлеп сатып алу туралы, сақтандыру ұйымын лицензиясынан айыру туралы, сондай-ақ сақтандыру ұйымын немесе басқа заңды тұлғаны мәжбүрлеп тарату немесе оларды банкрот деп тану туралы шешімдер қабылдағанға дейін бір жылдан аспайтын кезеңде сақтандыру ұйымының немесе басқа да заңды тұлғаның басшы қызметкері болған тұлға ұсынылмайды. 2. Сақтандыру омбудсманының сақтандыру ұйымдарындағы кез келген лауазымды қызметті атқаруға және (немесе) сақтандыру ұйымдарының аффилиирленген тұлғасы болуға құқығы жоқ. 3. Сақтандыру омбудсманының осы бапта көзделген талаптарға сай келмейтіні белгілі болған жағдайда, өкілдер кеңесі сақтандыру омбудсманын қайта сайлауға құқылы.

Тармақ 1. Сақтандыру омбудсманы шешімді жеке-дара қабылдайды, ол сақтандыру омбудсманының өкілдер кеңесінің құрамына кіретін сақтандырушының назарына жазбаша нысанда жеткізіледі. Сақтандыру омбудсманы шешімдер қабылдаған кезде Қазақстан Республикасының заңнамасын басшылыққа алады. 2. Сақтандыру омбудсманының шешімін сақтандырушы орындауға тиіс. 3. Сақтандырушы сақтандыру омбудсманының шешімін ол белгілеген мерзімде орындамаған жағдайда, сақтандыру омбудсманы бұл туралы кідіріссіз, бірақ үш жұмыс күнінен кешіктірмей, осы Заңның және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілері талаптарының бұзылу фактісін растайтын құжаттарды қоса тіркей отырып, уәкілетті органға хабарлауға міндетті. 4. Сақтандырушы сақтандыру омбудсманының шешімімен келіспеген жағдайда осы шешім бойынша сотқа шағымдануға құқылы.

Тармақ 1. Сақтандыру омбудсманының қызметі уәкілетті органмен келісілген және өкілдер кеңесі бекіткен ішкі ережелердің негізінде жүзеге асырылады. 2. Сақтандыру омбудсманы жүктелген функцияларды тиісінше атқару мақсатында өкілдер кеңесінің келісімі бойынша құрылымды және штатты (сақтандыру омбудсманының қеңсесін) құруға құқылы.".

Тармақ 13. "Тасымалдаушының жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" 2003 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2003 ж., N 14, 102-құжат; 2006 ж., N 3, 22-құжат; N 4, 25-құжат):

1) 7-баптың 3-тармағының екінші бөлігі "жол полициясы бөлімшелері" деген сөздерден кейін "және көліктік бақылау органдары" деген сөздермен толықтырылсын;
2) 21-бап мынадай мазмұндағы 2-1-тармақпен толықтырылсын: "2-1. Тасымалдаушы жасаған көліктегі сақтандыру жағдайы туралы актіде мынадай мәліметтер болуға тиіс: 1) жәбірленушінің тегі, аты, әкесінің аты; 2) көлік түрі; 3) рейс нөмірі, поезд нөмірі, кеменің атауы және т.с.с; 4) жол жүру бағыты; 5) жәбірленушіде болған жол жүру билетінің сериясы және нөмірі; 6) сақтандыру жағдайының басталу орны, күні және уақыты; 7) жәбірленушінің өміріне және денсаулығына келтірілген зақымдардың сипаты; 8) жәбірленушінің мүлкіне келтірілген зақымдардың сипаты; 9) сақтандыру жағдайының мән-жайына қысқаша сипаттама; 10) тексеру жүргізуді жүзеге асыратын құзыретті органның атауы; 11) жәбірленуші жіберілген медициналық мекеменің атауы және орналасқан жері; 12) көлік ұйымы не көлік құралы басшысының тегі, аты, әкесінің аты және қолы; 13) тексеру жүргізуді жүзеге асыратын құзыретті орган өкілінің тегі, аты, әкесінің аты және қолы; 14) тасымалдаушының мөрі.".

Тармақ 14. "Туроператордың және турагенттің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" 2003 жылғы 31 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2003 ж., N 24, 179-құжат; 2006 ж., N 1, 5-құжат; N 3, 22-құжат):

Тармақ 1. Сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген заңды тұлға туроператордың және турагенттің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыру құқығына лицензия алғанға дейін Қазақстан Республикасының Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорын құру және оның қызметі туралы заңында айқындалған тәртіппен көрсетілген Қордың қатысушысы болуға міндетті. 2. Туроператордың және турагенттің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды жүзеге асыратын сақтандырушы Қазақстан Республикасының барлық аумағына таралатын кемінде екі мерзімді баспасөз басылымында мемлекеттік және орыс тілдерінде, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің жылдық қаржылық есептілікті жариялау тәртібі туралы нормативтік құқықтық актісінде көзделген көлемде және мерзімдерде жыл сайын өзінің қаржылық есептілігін жариялап отыруға міндетті. 3. Сақтандырушылар туроператордың және турагенттің жауапкершілігін міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру тәуекелдері, сақтандыру жағдайлары және сақтандыру төлемдері жөніндегі ақпараттық деректер базасын қалыптастыруды және жүргізуді жүзеге асыратын ұйымды құруға қатысуға құқылы.".

Тармақ 15. "Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы" 2004 жылғы 10 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2004 ж., N 5, 26-құжат; 2006 ж., N 1, 5-құжат; N 3, 22-құжат; N 16, 100-құжат):

1) бүкіл мәтін бойынша "қаланың" деген сөздің алдынан "облыстық маңызы бар" деген сөздермен толықтырылсын;
2) 1-бапта: 3-1) тармақшадағы "әдістемеге" деген сөз "егістің жойылған алқаптарын айқындау әдістемесіне" деген сөздермен ауыстырылсын;
4) тармақша "су тасқыны," деген сөздерден кейін "су тапшылығы," деген сөздермен толықтырылсын;
4) мынадай мазмұндағы 17) тармақшамен толықтырылсын: "17) өсімдік шаруашылығындағы өзара сақтандыру қоғамы (бұдан әрі - қоғам) - өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру саласында өз мүшелерінің мүліктік мүдделерін өзара сақтандыруды жүзеге асыру мақсатында тұтыну кооперативінің ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған заңды тұлға.";
3) 2-баптың 1-тармағы "Заңынан," деген сөзден кейін ""Өзара сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңынан," деген сөздермен толықтырылсын;
4) 5-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы 3-1) тармақшамен толықтырылсын: "3-1) өсімдік шаруашылығы саласындағы уәкілетті мемлекеттік органға ағымдағы жылы сақтандырылуға тиіс өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің тізбесін ұсынады;";
5) мынадай мазмұндағы 5-2-баппен толықтырылсын:

Тармақ 1. Осы Заңда қамтылған ережелер қоғамдарға олардың қызметін реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген ерекшеліктер ескеріле отырып қолданылады. Қоғам мүшелерінің мүліктік мүдделерін сақтандыру өзара сақтандыру ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады. 2. Қоғам мүшелері болып табылатын өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндірушілер сақтандырушыда міндетті сақтандыруға жатпайды. 3. Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды жүзеге асыратын сақтандырушының астанада, республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар қалаларда филиалдарының және (немесе) сақтандыру агенттерінің болуы міндетті. 4. Бәсекелестікті шектеуге немесе жоюға, өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру шарттарын жасасу бойынша бір сақтандырушыға басқалары алдында негізсіз артықшылықтар беруге немесе алуға, сақтанушылардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қысым жасалуына бағытталған қызметке жол берілмейді.";

6) 9-бапта: 2-тармақта: үшінші бөліктегі "сақтандырушы мен" деген сөздер "сақтандырушының немесе қоғамның және" деген сөздермен ауыстырылсын;
7) 12-бапта: 1-тармақтың бірінші бөлігі "сақтандырушыларға" деген сөзден кейін "және қоғамдарға" деген сөздермен толықтырылсын;
8) 13-бапта: 1-тармақ "сақтандырушы" деген сөзден кейін "немесе қоғам" деген сөздермен толықтырылсын;
9) 14-бапта: 1-тармақтың соңғы абзацындағы "айқындауға құқылы" деген сөздер "айқындауға;" деген сөзбен ауыстырылып, тармақ мынадай мазмұндағы абзацпен толықтырылсын: "сақтанушы міндетті сақтандыру шартын жасасудың осы Заңның 17-бабының 3-тармағында көзделген мерзімін бұзған жағдайда, бұл шартты жасасудан бас тартуға құқылы.";
10) 16-бапта: 2-тармақта: төртінші абзац "бөлігін" деген сөзден кейін "сақтандырушыға, қоғамға" деген сөздермен толықтырылсын;
11) 17-бапта: 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "2. Міндетті сақтандыру шарты кемінде бес ай және он екі айдан аспайтын мерзімге екі дана етіп жазбаша нысанда жасалады.";

Тармақ 16. "Қызметкер еңбек (қызмет) міндеттерін атқарған кезде оның өмірі мен денсаулығына зиян келтіргені үшін жұмыс берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" 2005 жылғы 7 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2005 ж., N 3-4, 2-құжат):

1) 1-бапта: 6) тармақшадағы "еңбекке қабілеттілігінен тұрақты айрылуға" деген сөздер "кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеуге" деген сөздермен ауыстырылсын;
7) тармақшадағы "еңбекке қабілеттілігінен тұрақты айрылуына" деген сөздер "кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеуіне" деген сөздермен ауыстырылсын;
12) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: "12) сақтандыру жағдайы - қызметкер еңбек (қызмет) міндеттерін атқарған кезде оның өмірі мен денсаулығына зиян келтіргені үшін жұмыс берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің басталу фактісі;";
2) мынадай мазмұндағы 6-1-баппен толықтырылсын:

Тармақ 1. Сақтандырушының астанада, республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар қалаларда филиалдары және (немесе) сақтандыру агенттері болуға міндетті. 2. Бәсекелестікті шектеуге немесе жоюға, жұмыс берушінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шарттарын жасасу бойынша бір сақтандырушыға басқалары алдында негізсіз артықшылықтар беруге немесе алуға, сақтанушылардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қысым жасалуына бағытталған қызметке жол берілмейді.";

3) 8-бапта: 2-тармақта: 1) тармақшаның екінші және үшінші абзацтары алып тасталсын;
4) тармақшадағы "сақтандыру жағдайының" деген сөз "жазатайым оқиғаның" деген сөздермен ауыстырылсын;
4) 9-баптың 2-тармағының 1), 8) тармақшалары алып тасталып, 7) тармақшасындағы "жүзеге асыруға;" деген сөздер "жүзеге асыруға міндетті." деген сөздермен ауыстырылсын;
5) 11-бапта: 3-тармақтың бірінші бөлігіндегі "сақтандырушының сақтанушыға сақтандыру полисін беруі арқылы" деген сөздер алып тасталсын;
6) 13-баптың 1-тармағының 2) тармақшасындағы "тоқтатылған жағдайларда өз қолданылуын тоқтатады." деген сөздер "тоқтатылған;" деген сөзбен ауыстырылып, тармақ мынадай мазмұндағы 3) тармақшамен толықтырылсын: "3) сақтандырушы сақтандыру шартында белгіленген жалпы сақтандыру сомасы мөлшеріндегі сақтандыру төлемін (сақтандыру төлемдерін) жүзеге асырған жағдайларда өз қолданылуын тоқтатады.";
7) 16-бап мынадай редакцияда жазылсын:

Тармақ 1. Сақтандыру сомасы жұмыс берушінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартымен айқындалады, бірақ ол жұмыс берушінің міндетті сақтандыру шартын жасасқан кездегі барлық қызметкерлердің еңбекақысының жылдық қорынан кем болмауға тиіс. 2. Сақтандыру сомасы сақтандыру төлемі мөлшерінің сомасына кемиді. 3. Сақтандыру сомасы қызметкерлер еңбекақысының жылдық қоры өзгерген жағдайда өзгеруі мүмкін.";

8) 17-бапта: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "1. Жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру шарты бойынша сақтандыру сыйлықақысы осы баптың 2-тармағында белгіленген, персоналдың тиісті санаты бойынша еңбекақы төлеу қорына көбейтілген сақтандыру тарифінің негізінде тараптардың келісімімен айқындалады. Алынған сомалар қосылуға тиіс. Егер сақтандыру шартының қолданылу мерзімі ішінде еңбекақы төлеу қоры өзгерсе, онда тараптардың келісімі бойынша негізгі шарттың қолданылу кезеңіне қосымша келісім жасасу (сақтандыру сомасының және сақтандыру сыйлықақысының мөлшері бөлігінде) арқылы сақтандыру шартына өзгерістер енгізілуі мүмкін. Сақтандыру сыйлықақысы еңбекақы төлеу қорының өзгеру сомасы және негізгі шарттың аяқталуына дейінгі қалған мерзім негізге алына отырып есептеледі. Сақтандыру тарифі сақтандыру шарты (негізгі шарт) жасалған тарифтен қалған сақтандыру кезеңіне барабар есептеледі.";
9) 18-бапта: тақырыптағы "сақтандыру жағдайын және" деген сөздер алып тасталсын;
10) 19-бап мынадай редакцияда жазылсын:

Тармақ 1. Қызметкердің қайтыс болуына немесе оған кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесінің белгіленуіне байланысты жалақыдан (кірістен) айрылуына байланысты зиянның мөлшері Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің талаптарына сәйкес айқындалады. 2. Қызметкерге бір жылдан аспайтын немесе одан астам мерзімге кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесі белгіленген жағдайда, оның денсаулығының зақымдануынан туындаған шығыстардың, сондай-ақ қызметкерді жерлеуге жұмсалған шығыстардың мөлшерін сақтандырушы осы шығыстарды растайтын құжаттардың негізінде айқындайды. Жерлеуге жұмсалатын шығыстарды өтеу ретінде тиесілі сақтандыру төлемі 100 айлық есептік көрсеткіштен аспауға тиіс. 3. Қызметкерге бір жылдан аспайтын мерзімге кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеуге байланысты оның жалақысынан (кірісінен) айрылуына қатысты зиянды өтеу ретінде тиесілі сақтандыру төлемін сақтандырушы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес айқындалған мөлшерде дербес жүзеге асырады. 4. Сақтандырушы қызметкерге бір жылдан аспайтын кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеуге байланысты, сондай-ақ денсаулығының зақымдануынан туындаған шығыстарды өтеу бойынша сақтандыру төлемін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген құжаттардың негізінде кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеген кезден бастап жеті жұмыс күні ішінде төлейді. Жәбірленуші қызметкер осы тармақта көзделген жағдайларда сақтандыру төлемін алушы болып табылады. 5. Жерлеуге жұмсалған шығыстарды шеккен тұлға қызметкерді жерлеуге жұмсалған шығыстарды өтеу бойынша сақтандыру төлемін алушы болып табылады. 6. Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда сақтандырушы қызметкердің не қызметкерді жерлеуге жұмсалған шығыстарды шеккен тұлғаның жазбаша өтініші бойынша өтініш берушінің болашақта жұмсалатын шығыстарының есебіне сақтандыру төлемін жүзеге асыруға міндетті. 7. Қызметкердің бір жыл және одан астам мерзімге кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеуге байланысты не қызметкердің қайтыс болуына байланысты Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес зиянды өтету құқығы бар тұлғалардың жалақысынан (кірісінен) айрылуына байланысты зиянды өтеу ретінде тиесілі сақтандыру төлемі осы Заңның 23-бабына сәйкес сақтанушымен жасалған аннуитет шарты бойынша сақтандыру сыйлықақысының мөлшеріне тең мөлшерде жүзеге асырылады. Қызметкердің бір жыл және одан астам мерзімге кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеуге байланысты не қызметкердің қайтыс болуына байланысты Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес зиянды өтету құқығы бар тұлғалардың жалақысынан (кірісінен) айрылуына байланысты зиянды өтеу бойынша сақтандыру төлемі пайда алушы таңдаған аннуитеттік сақтандыруды жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар, онымен сақтанушы аннуитет шартын жасасуға міндетті сақтандыру ұйымына аударылады. 8. Қызметкердің қаза болуына немесе оның денсаулығының зақымдануына байланысты зиян үшін сақтандыру төлемі нақты зиян мөлшерінде, бірақ жұмыс берушінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру сомасынан аспайтын мөлшерде төленеді. Егер осы баптың 7-тармағына сәйкес айқындалған сақтандыру төлемінің мөлшері аннуитет шартын жасасу үшін жеткіліксіз болса, аннуитеттік сақтандыруды жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар сақтандыру ұйымына сақтанушының есебінен айырмасы төленеді. 9. Сақтандыру төлемін аударуға байланысты шығыстар сақтандырушының есебінен жүргізіледі.";

11) 20-баптың 2-тармағының бірінші бөлігінде: 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: "1) сақтандыру шартының көшірмесі;";
2) тармақша "фактісін және" деген сөзден кейін "жәбірленуші" деген сөзбен толықтырылсын;
12) 21-баптың 2-тармағы "сақтанушы" деген сөзден кейін ", жәбірленуші қызметкер" деген сөздермен толықтырылсын;
13) 23-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: "1. Жұмыс беруші осы Заңның 19-бабы 7-тармағының талаптарын ескере отырып, қызметкердің бір жыл және одан астам мерзімге кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесі белгіленген не ұзартылған (қайта куәландырылған) не ол қайтыс болған жағдайда қызметкердің не қызметкердің қайтыс болуына байланысты Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес зиянды өтету құқығы бар тұлғаның пайдасына аннуитет шартын жасасуға міндетті.".