Бап 15 О ратификации Конвенции о стандартах демократических выборов, избирательных прав и свобод в государствах-участниках Содружества Независимых Государств

Тармақ 1. Тараптар халықаралық бақылаушылардың қатысуы сайлаудың ашықтығы мен жариялылығына, мемлекеттердің халықаралық міндеттемелерін сақтауына жәрдемдесетінін растайды. Олар халықаралық бақылаушылардың жалпы ұлттық деңгейден де төмен, муниципалдық (жергілікті) деңгейге дейінгі сайлау процестеріне жіберілуіне де жәрдемдесуге ұмтылатын болады. 2. Халықаралық бақылаушылардың іс-әрекеті олардың келген елінің заңдарымен, осы Конвенциямен, өзге де халықаралық құжаттармен реттеледі. 3. Халықаралық бақылаушылар мемлекеттің аумағына кіруге заңмен белгіленген тәртіпте рұқсат алады, және тиісті шақыруы бар болған жағдайда, тиісті сайлау органында тіркеледі. Шақыруларды сайлаудың өтетіні белгіленгені туралы ресми жарияланғаннан кейін заңмен уәкілеттік берілген органдар жіберуі мүмкін. Шақыруларды жіберу туралы ұсыныстарды Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының жарғылық органдары беруі мүмкін. 4. Орталық сайлау органы халықаралық бақылаушыға белгіленген үлгідегі тіркелгендігі туралы куәлік береді. Мұндай куәлік халықаралық бақылаушыға сайлауға дайындық пен оны өткізу кезеңінде бақылау жүргізуді жүзеге асыру құқығын береді. 5. Халықаралық бақылаушы келген мемлекетінің аумағында осы мемлекеттің қамқорлығында болады. Сайлау органдары, мемлекеттік билік органдары, жергілікті өзін-өзі басқару органдары өз құзыреттері шегінде оған қажетті көмек көрсетуге міндетті. 6. Халықаралық бақылаушы өзінің қызметін дербес және тәуелсіз атқарады. Халықаралық бақылаушының қызметін материалдық-қаржылық қамтамасыз ету бақылаушыны жіберген тараптың қаражаты есебінен немесе оның өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады. 7. Халықаралық бақылаушылардың өз мәртебесін сайлау науқанының барысын бақылауға қатысы жоқ іс-әрекеттерді жүзеге асыру үшін пайдалануына құқы жоқ. Тараптар заңдарды, жалпыға бірдей танылған қағидаттарды және халықаралық құқық нормаларын бұзған халықаралық бақылаушыларды тіркеуден айыруға құқылы. 8. Халықаралық бақылаушылар: а) сайлау процесін реттейтін барлық құжаттарға (ұлттық қауіпсіздік мүдделерін қозғамайтын) рұқсаты болуына, сайлау органдарынан ұлттық заңдарда көрсетілген қажетті ақпаратты және сайлау құжаттарының көшірмелерін алуға; б) саяси партиялармен, одақтармен, кандидаттармен, жеке адамдармен, сайлау органдарының қызметкерлерімен байланыс жасауға; в) барлық сайлау учаскелері мен дауыс берілетін үй-жайларға, соның ішінде дауыс беретін күні еркін баруға; г) дауыс берудің барысына, дауыстарды санау мен олардың нәтижелерін анықтауға, бюллетендерді санау рәсімдерін көруді қамтамасыз ететіндей жағдайда бақылау жасауға; д) сайлау туралы заңнаманы бұзушылыққа байланысты шағымдарды (өтініштерді) және талаптарды қараудың нәтижелерімен танысуға; е) сайлауды жүргізіп отырған органның жұмысына араласпай, сайлау органының өкілдерін өз бақылаулары, ұсыныстары туралы хабарландыруға; ж) дауыс беру аяқталған соң сайлаудың дайындығы мен өткізілуі туралы өз пікірлерін көпшілік үшін баяндауға; з) сайлаудың ұйымдастырушыларына, мемлекеттік билік органдарына және тиісті лауазым иелеріне сайлау барысын бақылауының нәтижелері туралы өз қорытындысын беруге құқылы. 9. Халықаралық бақылаушылар: а) келген елінің конституциясы мен заңдарын, осы Конвенцияның, өзге де халықаралық құжаттардың ережелерін сақтауға; б) халықаралық бақылаушы ретінде келген елі белгілеген тәртіпте берілген тіркелгені туралы куәлігінің болуы және оны сайлауды ұйымдастырушылардың талабы бойынша көрсетуге; в) өз қызметін саяси бейтараптық, бұрмалаушылықсыз, сайлау органдарына, мемлекеттік және өзге де органдарға, лауазымды тұлғаларға, сайлау процесінің қатысушыларына қатысты қандай бір болмасын артықшылық білдіру немесе оларға баға беруден бас тарту принциптерін басшылыққа ала отырып жүргізуге; г) сайлау процесіне араласпауға; д) барлық қорытындыларын өзінің бақылауының және нақты материалдардың негізінде жасауға тиіс.

Бет пайдалы болды ма?