Бап 10-1 О трансфертном ценообразовании

Тармақ 1. Мәміле бағасы Қазақстан Республикасының Үкіметі 2012 жылғы 30 маусымға дейін бекіткен жеңілдікті салық салынатын елдерде тіркелген тараптармен жасалған мәмілелерді қоса алғанда, өнімді бөлу туралы келісімдер шеңберінде өткізілетін тауарлардың нарықтық бағасын айқындау тәртібіне (әдістемесіне) сәйкес қалыптастырылған құқықтық қатынастар субъектілеріне осы Заңда белгіленген нарықтық бағаны айқындау әдістері қолданылмайды.

Тармақ 2. Осы бап өнімді бөлу туралы келісім күшіне енген күннен бастап жасалған мәмілелерге қолданылады.

Тармақ 10-2. бап. Мәміле шарттарын нарықтық шарттармен салыстыру және функционалдық талдау

Тармақ 1. Мәміле шарттарының нарықтық шарттардан немесе мәміле бағасының нарықтық бағалардан ауытқу фактісін анықтау үшін бақыланатын мәмілені дәл айқындау керек.

Тармақ 2. Бақыланатын мәмілені дәл айқындау процесінде мынадай экономикалық маңызы бар сипаттамаларды анықтау қажет:

• 1) міндеттерді, тәуекелдер мен пайданы және бақыланатын мәміленің тиісті тараптар арасында қалай бөлінетінін айқындау мақсатында жазбаша шарттарға да немесе басқа жазбаша дәлелдемелерге де, тараптардың нақты мінез-құлқына да негізделетін мәмілелер шарттары;
• 2) пайдаланылатын активтер мен қабылданатын тәуекелдерді ескере отырып, мәміле тараптарының әрқайсысы орындайтын функциялардың, активтердің және тәуекелдердің құн құрумен қалай байланысты екенін қоса алғанда, осындай функциялар;
• 3) мәміленің шарттарына ықпал етуі мүмкін тауарлардың немесе көрсетілетін қызметтердің сипаттамалары;
• 4) нарықтардың географиялық жағдайы мен ауқымын, орналасқан жерінің артықшылықтары, нормативтік құқықтық актілерін, жұмыс күшінің құны, капитал, сондай-ақ өндірістің басқа факторлары, жалпы экономикалық даму мен бәсекелестік деңгейі, сондай-ақ тиісті нарықтар сипаттамаларының болуы сияқты өңірлік айрықша факторларын қоса алғанда, тараптардың және тараптар жұмыс істейтін нарықтың экономикалық жай-күйі;
• 5) мәміле тараптарының нарыққа енгізу стратегиясын, өнімдердің өмірлік циклдерін немесе құқықтарды, инновацияларды, өнімдер әзірлеуді, тәуекелдерді болғызбауды және саясатты өзгертуді қамтитын, тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағасына әсер ететін нарықтық (коммерциялық) стратегияларының сипаттамасы.

Тармақ 3. Бақыланатын мәмілені айқындау қорытындысы бойынша экономикалық маңызы бар сипаттамалар ескеріле отырып, бақыланатын мәміленің шарттары мен бағаларын нарықтық шарттармен немесе нарықтық бағалармен салыстыру жүргізіледі.

Тармақ 4. Материалдық емес активтердің бақыланатын және салыстырымды мәмілелердің шарттарына әсерін айқындау мен талдау, атап айтқанда мыналар, бірақ бұл ғана емес:

• 1) материалдық емес активтерді заңды түрде иелену және оларды пайдаланудың шарттық жағдайлары ескеріле отырып, жүзеге асырылады.
• 2) Егер материалдық емес активтің заңды иесі реттеуші келісімшарттарға сәйкес айқындалмаса, онда материалдық емес активті пайдалануға қатысты шешімдерді бақылайтын және басқа тұлғаларды материалдық емес активті пайдаланудан шектеуге практикалық мүмкіндігі бар салық төлеушілер осындай тұлға болып табылады;
• 2) материалдық емес активтердің санаттары мен сипаттамалары (құқықтық қорғаудың эксклюзивтілігі, дәрежесі және ұзақтығы, қолданудың географиялық қолдану аясы, тиімді пайдалану мерзімі, әзірлеу сатысы және өзге де санаттары мен сипаттамалары);
• 3) материалдық емес активтермен байланысты шарттық және нақты функциялары ескеріле отырып, жүзеге асырылады. Бұл функциялар осындай активтерді әзірлеуге, жетілдіруге, қолдауға, қорғауға және пайдалануға байланысты тәуекелдерді бақылауға қатысты функцияларды қамтиды.

Тармақ 5. Егер материалдық емес активтің заңды иесі осы баптың 4-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген функцияларды және байланысты тәуекелдерді бақылауды жүзеге асыруды орындамаса, онда қарастырылып отырған материалдық емес активке қатысты кірістер мен шығыстарды бөлу осы иеленушіге жүргізілмейді және осындай функцияларды орындағаны үшін тиісті өтемақыны ұсыну арқылы осы функцияларды орындайтын басқа өзара байланысты тұлғалардың қатысуы ескеріліп жүзеге асырылады.

Тармақ 6. Осы баптың 4-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген функцияларды орындамайтын және осындай функцияларды орындау үшін қаржыландыруды ғана ұсынатын материалдық емес активтің заңды иесі мынадай жағдайларда кіріс сомасын алуға құқылы:

• 1) егер қаржыландыруды ұсынатын тұлға өзіне кез келген басқа тәуекелді қабылдамай, қаржыландыруды ұсынуға байланысты қаржылық тәуекелді бақылауды жүзеге асырмаса, онда ол өзінің қаржыландыруынан тәуекелсіз пайыздық мөлшерлеме бойынша ғана кіріс алуға құқылы;
• 2) егер қаржыландыруды ұсынатын тұлға өзіне кез келген басқа тәуекелді қабылдамай, қаржыландыруды ұсынуға байланысты қаржылық тәуекелді бақылауды жүзеге асыратын болса, онда ол өзінің қаржыландыруынан тәуекелді ескеріліп түзетілген кірістілікті ғана алуға құқылы.

Тармақ 7. Егер жүзеге асырылған бақыланатын мәміленің шарттары жасалған (жазбаша) шарттың талаптарына сай келмесе және (немесе) бақыланатын мәміле тараптарының әрекеттері және оны жүргізу мән-жайлары осындай шарттың талаптарынан өзгеше болса, трансферттік баға белгілеу мақсаттары үшін бақыланатын мәміленің коммерциялық және (немесе) қаржылық сипаттамалары мәміле тараптарының іс жүзіндегі әрекеттеріне және оны жүргізудің нақты шарттарына сәйкес айқындалады.

Тармақ 8. Егер бақыланатын мәміле жүзеге асырылса, бірақ құжатпен рәсімделмесе (расталмаса), трансферттік баға белгілеу мақсаттары үшін мәміле оның тараптарының нақты мінез-құлқына және оны жүргізудің нақты шарттарына сәйкес қаралуға тиіс, атап айтқанда, мәміле тараптары орындаған функциялар, пайдаланылған активтер және тараптардың әрқайсысы өзіне қабылдаған және бақылаған тәуекелдер ескеріледі.

Тармақ 9. Экономикалық маңызы бар тәуекелдерді айқындау үшін мыналар қажет:

• 1) мәміле тәуекелдерін егжей-тегжейлі айқындау;
• 2) шарттық қатынастар негізінде тәуекелдерді бөлуді айқындау;
• 3) тәуекелдерді бақылауға және азайтуға байланысты функцияларды мәміле тараптары қалай орындайтынын және осы тәуекелдердің нәтижелері мәміле тараптарына қалай әсер ететінін және мәміле тараптарының қайсысында осы тәуекелдердің әсерін қабылдауға қаржылық мүмкіндік бар екенін айқындау;
• 4) тәуекелдерді шарттық бөлу мен тараптардың мінез-құлқы арасындағы сәйкестікті айқындау. Егер шарт бойынша тәуекелдерді қабылдайтын тарап тәуекелдерді бақылау жөніндегі функциялардың барлығын немесе көпшілігін орындайтын және өзіне тәуекелдерді қабылдау үшін қаржылық мүмкіндіктері бар тараптан өзгеше болса, онда тәуекел осы мәміле тарапына бөлінеді. Осы талдаудың мақсаттары үшін тәуекел жүктелмеген басқа мәміле тараптары сонда да өздері орындайтын функциялар үшін тиісті сыйақыны алуға тиіс.

Тармақ 10. Егер мәміле тараптарының әрекеттеріне және оның орындалуына сәйкес айқындалған, трансферттік баға белгілеу мақсаттары үшін бақыланатын мәміленің шарттары салыстырымды экономикалық жағдайларда экономикалық себептердің болуы ескеріле отырып, тәуелсіз тараптар арасында қолданылатын шарттардан өзгеше болса және салыстырымды экономикалық жағдайларда әрекет ететін және мәміле тараптарының әрқайсысы үшін қолжетімді баламалы нұсқаларды ескеріле отырып, кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыратын тәуелсіз тараптардың мұндай бақыланатын мәмілеге келмеуі мүмкін екені анықталатын болса, уәкілетті органның салық төлеушінің салық есебін есептеу кезінде мұндай бақыланатын мәмілені ескермеуге (мойындамауға) құқығы бар немесе мәміле салыстырымды экономикалық жағдайларда кіріс алу мақсатында әрекет ететін тәуелсіз тараптар жасауы мүмкін мәміленің (келісімшарттың) талаптарын айқындау мақсатында баламалы нұсқаға ауыстырылуы мүмкін.