Бап 122 О внесении изменений и дополнений в Уголовный, Уголовно-процессуальный и Гражданский процессуальный кодексы РК по вопросам совершенствования судебной системы
Тармақ 1. Заңға қарсы жасалған іс-әрекет (әрекетсіздік) үшін бір ғана мәжбүрлеу шарасы және (немесе) бір ғана жауаптылық түрі қолданылады. 2. Соттың мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы ұйғарымына (қаулысына) жеке шағым берілуі және наразылық келтірілуі мүмкін.";
14) 128-баптың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: "2. Егер заңмен белгіленген мерзімдерді өткізіп алу себептерін сот дәлелді деп таныса, сот оларды қалпына келтіруі мүмкін. Егер мерзімді қалпына келтіру туралы арыз шешім қабылданған күннен бастап үш айдан кешіктірілмей берілсе, сот апелляциялық шағым беру мерзімін қалпына келтіруі мүмкін.";
15) 148-бап мынадай мазмұндағы 1-1-бөлікпен толықтырылсын: "1-1. Егер борышкер болмаған жағдайда, құқықтары мен міндеттері сот бұйрығымен қозғалған тұлғадан шығарылған сот бұйрығының заң талаптарына сәйкес келмейтіндігі туралы арыз келіп түссе, судья сот бұйрығының күшін жояды.";
16) 150-баптың екінші бөлігінің 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "3) жауапкердің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілген болса), туған күні, айы, жылы, оның тұрғылықты жері немесе тұрған жері, ал егер жауапкер заңды тұлға болып табылса, онда оның атауы, орналасқан жері, сондай-ақ егер талап қоюшыға бұл деректер белгілі болса, қосымша тіркелген салық нөмірі;";
17) 169-баптың бірінші бөлігіндегі "ұсынады" деген сөз "міндеттейді" деген сөзбен ауыстырылсын;
18) мынадай мазмұндағы 169-1-баппен толықтырылсын: "169-1-бап. Талап арызға пікір
Тармақ 1. Жауапкер сотқа талап қоюға қатысты қарсылықты растайтын құжаттарды, сондай-ақ пікірдің және оған қоса тіркелген құжаттардың талап қоюшыға және іске қатысатын басқа да тұлғаларға жіберілгенін растайтын құжаттарды қоса тіркеп, талап арызға пікірді табыс етеді. 2. Пікір – сотқа, көшірмелері іске қатысатын тұлғаларға олардың сот отырысы басталғанға дейін танысуына мүмкіндік беруді қамтамасыз ететін, сот белгілеген мерзімде ұсынылады. 3. Талап арызға жазбаша пікірді іске қатысатын өзге тұғалар да ұсынуға құқылы. 4. Пікірде: 1) талап қоюшының атауы, оның тұрған немесе тұрғылықты жері; 2) жауапкердің атауы, оның тұрған жері; егер жауапкер азамат болып табылса, оның тұрғылықты жері; 3) заңдарға және өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ қарсылықты негіздейтін дәлелдемелерге сілтеме жасай отырып, мәлімделген талаптардың мәні бойынша қарсылықтар; 4) пікірге қоса тіркелген құжаттардың тізбесі көрсетіледі. Пікірде істі дұрыс және уақтылы шешу үшін қажетті телефондардың, факстердің нөмірлері, электрондық почтаның мекен-жайлары және өзге де мәліметтер көрсетілуі мүмкін. 5. Пікірге жауапкер немесе оның өкілі қол қояды. Өкіл қол қойған пікірге оның өкілеттігін растайтын сенімхат немесе өзге де құжат қоса тіркеледі.";
19) 179-баптың төртінші және бесінші бөліктері алып тасталсын;
20) 180-бап мынадай редакцияда жазылсын: "180-бап. Сот отырысын ашу
Тармақ 1. Істі талқылау үшін белгіленген уақытта төрағалық етуші сот отырысын ашады және қандай азаматтық іс қаралуға тиіс екенін жария етеді. 2. Сот аудио-, бейнежазба құралдарын пайдаланған жағдайда төрағалық етуші ол туралы хабарлайды.";
21) 184-баптың бірінші бөлігіндегі ", сот приставы" деген сөздер алып тасталсын;
22) 221-баптың үшінші бөлігінде: "шешім шығарылған уақыт пен орын" деген сөздер "шешімнің шығарылған күні мен орны" деген сөздермен ауыстырылсын; "сот приставы;" деген сөздер алып тасталсын;
23) 235-бапта : бірінші бөліктегі "Аудандық, облыстық және оларға теңестірілген соттардың бірінші сатыда қаралған істер бойынша шығарған" деген сөздер "Бірінші сатыдағы соттың" деген сөздермен ауыстырылсын; екінші бөлік алып тасталсын; үшінші бөлікте: "Аппеляциялық немесе" деген сөз "Аппеляциялық және" деген сөзбен ауыстырылсын; "апелляциялық сатыдағы" деген сөз "кассациялық сатыдағы" деген сөзбен ауыстырылсын;
24) 240-3-бап "Апелляциялық" деген сөзден кейін ", кассациялық" деген сөзбен толықтырылсын;
25) 252-баптың бірінші бөлігінің 1) тармақшасындағы "шығарылу уақыты" деген сөздер "шығарылған күні" деген сөздермен ауыстырылсын;
26) 256-баптың екінші бөлігінде: 3) тармақшадағы "және сот приставының" деген сөздер алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын: "4-1) соттың аудио-, бейнежазба құралдарын және (немесе) стенографиялауды қолдануы туралы мәліметтер;";
27) 257-баптың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: "3. Хаттама қолмен жазу немесе машинкамен (компьютермен) басу тәсілімен дайындалуы мүмкін. Сот отырысында осы құралдарды кезде пайдаланған алынған стенограмма, аудио-, бейнежазба материалдары cот отырысының хаттамасына қоса тіркеледі және іспен бірге сақталады.";
28) 258-бап мынадай редакцияда жазылсын: "258-бап. Хаттамаға ескертпелер
29) 274-баптың екінші бөлігі "апелляциялық" деген сөзден кейін ", кассациялық" деген сөзбен толықтырылсын;
30) 289-баптың бірінші бөлігінің 11) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "11) Қазақстан Республикасының және (немесе) басқа мемлекеттің аумағында экстремизмді немесе террористік қызметті жүзеге асыратын шетелдік немесе халықаралық ұйымды экстремистік немесе террористік ұйым деп тану туралы, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында таратылатын ақпараттық материалдарды экстремистік деп тану туралы;";
31) 317-6-бапта : бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: "Қазақстан Республикасының және (немесе) басқа мемлекеттің аумағында экстремизмді жүзеге асыратын шетелдік немесе халықаралық ұйымды экстремистік ұйым деп тану туралы, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында таратылатын ақпараттық материалдарды экстремистік деп тану туралы өтінішті прокурор осындай талапты мәлімдеген прокурордың тұрған жеріндегі немесе осындай материалдар табылған жердегі сотқа береді."; Екінші бөліктегі "Бас прокурор Астана қаласының сотына" деген сөздер тиісінше "прокурор осындай талапты мәлімдеген прокурордың тұрған жеріндегі сотқа" деген сөздермен ауыстырылсын;";
32) 332-бапта : бірінші бөлікте: ", Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының шешімдерінен басқа, бірінші сатыдағы" деген сөздер алып тасталсын; "шағым жасалуы" деген сөздерден кейін ", наразылық берілуі" деген сөздермен толықтырылсын:
33) 333-бап мынадай редакцияда жазылсын: "333-бап. Заңды күшіне енбеген шешімдерге апелляциялық шағымдарды, наразылықтарды қарайтын соттар
34) 334-баптың үшінші бөлігіндегі "түпкілікті түрде шешім шығарғаннан кейін" деген сөздер "шығарған шешімнің көшірмелері тапсырылған күннен бастап" деген сөздермен ауыстырылсын;
35) 335-баптың бірінші бөлігінің 8) тармақшасының екінші сөйлемі алып тасталсын;
36) 338-баптың бірінші бөлігінің 2) тармағы "міндетті." деген сөзбен толықтырылып, 3) тармақшасы алып тасталсын;
37) 340-бап мынадай редакцияда жазылсын: "340-бап. Апелляциялық шағымға немесе наразылыққа пікір
Тармақ 1. Іске қатысушы тұлға шағымға немесе наразылыққа қатысты қарсылықты растайтын құжаттарды қоса тіркей отырып, апелляциялық шағымға немесе наразылыққа пікірді апелляциялық сатыдағы сотқа, іске қатысушы басқа тұлғаларға жібереді. Апелляциялық сатыдағы сотқа жіберілетін пікірге іске қатысушы басқа тұлғаларға пікірдің жіберілгенін растайтын құжат қоса беріледі. 2. Пікір сот белгілеген, онымен сот отырысы басталғанға дейін танысу мүмкіндігін қамтамасыз ететін мерзімде жіберіледі. 3. Пікірге іске қатысушы тұлға немесе оның өкілі қол қояды. Өкіл қол қойған пікірге оның өкілеттігін растайтын сенімхат немесе өзге де құжат қоса тіркеледі.";
38) 344-бапта : бірінші бөліктің екінші абзацы алып тасталсын; төртінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: "4. Бірінші сатыдағы соттың ұйғарымына жеке шағым, наразылық шағым жасалып отырған ұйғарым шығарылған күннен бастап он күн ішінде жоғары тұрған сотқа беріледі. Қарау нәтижелері бойынша: 1) ұйғарымды (қаулыны) – өзгеріссіз, ал шағымды, наразылықты қанағаттандырусыз қалдыру; 2) ұйғарымның (қаулының) күшін толықтай немесе бір бөлігінде жою және мәселені бірінші сатыдағы сотқа жаңадан қарауға жіберу; 3) ұйғарымның (қаулының) күшін толықтай немесе бір бөлігінде жою және мәселені мәні бойынша шешу; 4) ұйғарымды (қаулыны) өзгерту туралы ұйғарым шығарылады."; бесінші бөліктегі "Осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, апелляциялық" деген сөздер "Апелляциялық" деген сөзбен ауыстырылсын; алтыншы бөлік алып тасталсын;
39) 346-бап мынадай редакцияда жазылсын: "346-бап. Апелляциялық сатыдағы соттың жеке ұйғарымы
40) 348 , 349 , 350 және 351-баптар мынадай редакцияда жазылсын: "348-бап. Істі талқылауға дайындау
Тармақ 1. Апелляциялық шағымы немесе наразылығы бар істі алған апелляциялық сатыдағы судья бірінші сатыдағы соттың осы Кодекстің 338-бабының талаптарын орындағанын тексереді және апелляциялық шағымда немесе наразылықта баяндалған талаптар мен өтініштерді ескере отырып, он күн мерзімде осы Кодекстің 170-бабында көзделген іс-әрекеттерді жүргізіп, істі қарауға тағайындайды. 2. Апелляциялық сатыдағы сот іске қатысатын тұлғаларға отырыстың уақыты мен орны туралы хабарлайды.
Тармақ 1. Апелляциялық сатыдағы сотта істер бойынша іс жүргізу осы Кодекстің 41-тарауында көзделген қағидалар бойынша жүзеге асырылады. 2. Осы Кодекстің 55-бабының екінші бөлігінде көзделген жағдайларда апелляциялық сатыдағы соттың отырысына іс бойынша қорытынды беретін прокурор қатысады. Апелляциялық сатыдағы сот прокурорға: 1) апелляциялық сатыда қаралуға жататын істер туралы; 2) істер бойынша қабылданған, апелляциялық сатыда қаралған шешімдер туралы хабарлайды. 3. Апелляциялық сатыдағы сот тараптар табыс еткен немесе олардың өтініштері бойынша талап етіліп алынған, істі дұрыс шешу үшін маңызы бар қосымша материалдарды, алынған сараптамалық қорытындыларды бірінші сатыдағы сот үшін көзделген қағидалар бойынша зерделеп, отырысқа шақыртылған тұлғалардан жауап алады.
41) 356-баптың үшінші бөлігінде: "сот" деген сөз "судья" деген сөзбен ауыстырылсын; "бөлмеге" деген сөз "кеңесу бөлмесіне" деген сөздермен ауыстырылсын;
42) мынадай мазмұндағы 356-1-баппен толықтырылсын: "356-1-бап. Сот отырысының хаттамалары
Тармақ 1. Апелляциялық сатыдағы сот істі бірінші сатыдағы сот үшін көзделген қағидалар бойынша қарай келіп, істің дұрыс шешілуі үшін маңызы бар қосымша материалдарды, алынған сараптамалық қорытындыларды зерттеу, отырысқа шақыртылған тұлғалардан жауап алу қажет болған жағдайларда сот отырысының хаттамасын жүргізеді. 2. Апелляциялық сатыдағы сот сондай-ақ өз бастамасы немесе тараптардың өтініші бойынша сот отырысының хаттамасын жүргізуге құқылы.";
43) 357-баптың тақырыбы мен бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: "357-бап. Сот актісін шығару және оны жариялау
Тармақ 1. Апелляциялық сатының сот актісін шығаруы және оны жариялауы осы Кодекстің 216, 217, 218-баптарында көзделген қағидалар бойынша жүргізіледі.";
44) 358-баптың 4) тармағы мынадай редакцияда жазылсын: "4) осы Кодекстің 366-бабында көзделген іс жүргізу құқығы нормаларының бұзылғаны анықталған жағдайда шешімнің күшін жойып, істі бірінші сатыдағы соттың жаңадан қарауына жіберуге құқылы. Апелляциялық сатыдағы сот қандай да бір дәлелдемелердің дәйектілігі немесе дәйексіздігі туралы, бір дәлелдемелердің басқаларынан артықшылығы туралы мәселелерді, сондай-ақ істі жаңадан қарау кезінде қандай шешімнің шығарылуға тиіс екенін алдын ала шешуге құқылы емес.";
45) 359 және 360-баптар мынадай редакцияда жазылсын: "359-бап. Апелляциялық сатыдағы сот актілері
Тармақ 1. Апелляциялық сатыдағы сот осы Кодекстің 358-бабында көзделген жағдайларда – қаулы, қалған жағдайларда ұйғарым шығарады. 2. Апелляциялық сатыдағы соттың дәлелді актісі ол қабылданған күннен бастап бес күн ішінде шығарылуға тиіс.
Тармақ 1. Апелляциялық сатыдағы соттың қаулысында: апелляциялық қаулының шығарылған күні мен орны; апелляциялық қаулыны шығарған соттың атауы; сот құрамы; тараптар; іске қатысушы басқа тұлғалар және өкілдер; даудың нысанасы немесе мәлімделген талап; талап қоюлардың және оларға қарсылықтардың мәні; бірінші сатыдағы сот анықтаған істің мән-жайы; бірінші сатыдағы сот қаулы шығарған кезде басшылыққа алған себептер көрсетілуге тиіс. 2. Бұдан басқа, апелляциялық сатыдағы соттың қаулысында: 1) апелляциялық шағым немесе наразылық берген тұлғаның атауы; 2) шағым немесе наразылық берген тұлғаның талаптары, олардың негіздемелері; 3) апелляциялық сатыдағы соттың бірінші сатыдағы сот шешімін өзгеріссіз қалдыруының, күшін жоюының не өзгертуінің негіздері; 4) апелляциялық сатыдағы соттың өз тұжырымдарын жасауына алып келген дәлелдер және сот басшылыққа алған заңдарға сілтеме; 5) апелляциялық сатыдағы соттың тұжырымдары және оның шешімі көрсетіледі. 3. Осы Кодекстің 230-232-баптарында көзделген жағдайларда және тәртіппен апелляциялық сатыдағы сот кеткен қате жазбалар және анық арифметикалық қателерді түзету туралы мәселені қарауға, қосымша қаулы шығаруға немесе шығарылған қаулының мәнін өзгертпей оны түсіндіруге құқылы. Апелляциялық сатыдағы соттың көрсетілген мәселелер жөніндегі қаулысы шығарылған күнінен бастап күшіне енеді.";
46) 363-бап алып тасталсын;
47) 368-бап мынадай редакцияда жазылсын: "368-бап. Апелляциялық сатыдағы сот қаулыларының заңды күшіне енуі
48) мынадай мазмұндағы 42-1 және 42-2-тараулармен толықтырылсын: "42-1-тарау. Апелляциялық сатыдағы соттың қаулылары мен ұйғарымдарына кассациялық тәртіппен шағымдану және наразылық беру 383-1-бап. Апелляциялық сатыдағы соттың қаулылары мен ұйғарымдарына кассациялық шағымдану және наразылық беру құқығы
Тармақ 1. Апелляциялық сатыдағы соттың қаулылары мен ұйғарымдарына кассациялық шағымдану және наразылық беру құқығы тараптарға және іске қатысушы басқа тұлғаларға тиесілі. 2. Іске қатысуға тартылмаған, бірақ сот олардың құқықтары мен міндеттеріне қатысты қаулы немесе ұйғарым шығарған тұлғалар да кассациялық шағымдануға құқылы. 3. Апелляциялық сатыдағы соттың қаулылары мен ұйғарымдарына кассациялық наразылық беру құқығы істі апелляциялық тәртіппен қарауға қатысатын прокурорға тиесілі. Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры және оның орынбасарлары, облыстардың прокурорлары мен оларға теңестірілген прокурорлар істі қарауға қатысқан-қатыспағанына қарамастан, апелляциялық сатыдағы соттың қаулылары мен ұйғарымдарына наразылық беруге құқылы.