Бап 1 О ратификации Соглашения о свободной торговле услугами, учреждении, деятельности и осуществлении инвестиций
Осы Келісімде пайдаланылатын ұғымдар мыналарды білдіреді:
1) ДСҰ – 1994 жылғы 15 сәуірдегі Дүниежүзілік сауда ұйымын құру туралы Марракеш келісіміне сәйкес құрылған Дүниежүзілік сауда ұйымы;
2) ГАТС – 1994 жылғы 15 сәуірдегі Дүниежүзілік сауда ұйымын құру туралы Марракеш келісіміне 1В қосымшасында қамтылған 1994 жылғы Көрсетілетін қызметтер саудасы жөніндегі бас келісім.
3) Осы Келісімде ГАТС немесе ДСҰ шеңберінде жасалған басқа да халықаралық шарттардың ережелеріне сілтемелерді пайдаланған кезде оларда қамтылған "уағдаласушы тарап/уағдаласушы тараптар" немесе "мүше/мүшелер" деген ұғымдар, осы Келісімнің кіріспесінде айқындалғандай тиісінше Тарапты/Тараптарды білдіреді;
4) қызмет – мемлекеттік билік функцияларын орындау кезінде жүзеге асырылатын қызметті қоспағанда, "а" – "в" тармақшаларында көрсетілген заңды тұлғалардың, филиалдардың, өкілдіктердің және (немесе) "құру" деген термин анықтамасының "г" тармақшасында көрсетілген жеке тұлғалардың коммерциялық немесе кәсіптік сипаттағы, оның ішінде көрсетілетін қызметтер саудасы және тауарлар және (немесе) көрсетілетін қызметтер өндірісі бойынша қызметі;
5) кірістер – өзгелерден басқа пайданы, дивидендтерді, пайыздарды, капитал өсімінен түскен кірістерді, роялтиді және басқа да сыйақыларды қоса алғанда, инвестициялардан алынған қаражат;
6) Тараптың заңнамасы – Тараптың заңдары және өзге де нормативтік құқықтық актілері;
7) инвестициялар – мыналарды:
8) ақша қаражатын, бағалы қағаздарды, жылжымалы және жылжымайтын мүлікті;
9) атап айтқанда, табиғи ресурстарды барлау, игеру, өндіру және пайдалану құқықтарын қоса алғанда, Тараптардың заңнамасы негізінде немесе шарт бойынша ұсынылатын кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру құқықтарын;
10) зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды қоса алғанда, ақшалай бағасы бар мүліктік және өзге де құқықтарды қоса алғанда, бірақ олармен шектелмей, капиталға немесе өзге де ресурстарға, пайда күту мен тәуекелді өз мойнына алуға қатысты міндеттеме сияқты сипаттамаларды қоса алғанда, инвестициялар сипаттамалары бар, бір Тарап инвесторының екінші Тараптың заңнамасына сәйкес оның аумағында салған активтері.
11) "Инвестициялар" деген термин мыналарды:
12) а) Тарапқа берілетін немесе Тарапқа тиесілі немесе ол бақылайтын заңды тұлғаға берілетін несиелерді;
13) б) тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді сату немесе жалға беру бойынша коммерциялық келісімшарттардан ғана туындайтын ақша қаражаты жөніндегі талаптарды;
14) в) сауда-саттықты қаржыландыру сияқты коммерциялық транзакцияға байланысты кредиттің ұзартылуынан ғана туындайтын ақша қаражаты жөніндегі талаптарды қамтымайды.
15) Егер инвестициялар нысанының қандай да бір өзгеруі аумағында инвестициялар жүзеге асырылған Тараптың заңнамасына қайшы келмесе, мұндай өзгеріс олардың инвестициялар ретіндегі біліктілігіне әсер етпейді.
16) "Инвестициялар" деген термин осы Келісімнің "Құру және қызметі" деген ІІІ тарауында айқындалғандай және реттелетіндей, екінші Тараптың аумағында құру түрінде жүзеге асырылған бір Тарап инвесторларының инвестицияларын қамтиды;
17) Тарап инвесторы – Тараптардың бірінің екінші Тараптың аумағында инвестицияларды жүзеге асырған немесе жүзеге асырып жатқан кез келген тұлғасы.
18) "Тарап инвесторы" деген термин мыналарды:
19) а) аумағында инвестициялар жүзеге асырылатын немесе жүзеге асырылған Тараптың азаматы болып табылатын кез келген жеке тұлғаны;
20) б) осындай инвестициялар жүзеге асырылған күні аумағында инвестициялар жүзеге асырылған Тараптың азаматы болып табылған кез келген жеке тұлғаны;
21) в) басқа Тараптың тұлғасына тікелей немесе жанама түрде тиесілі немесе ол бақылайтын Тараптың кез келген заңды тұлғасын;
22) г) егер заңды тұлға екінші Тараптың аумағында елеулі іскерлік белсенділікті жүзеге асырмаса немесе егер мұндай заңды тұлға үшінші мемлекеттің тұлғаларына тікелей немесе жанама түрде тиесілі болса немесе олар оны бақыласа, Тараптың кез келген заңды тұлғасын қамтымайды;
23) үшінші мемлекеттің инвесторы – осы Келісімнің Тарапы болып табылмайтын үшінші мемлекеттің кез келген жеке немесе заңды тұлғасы;
24) дара кәсіпкер – ұлттық заңнамаға сәйкес дара кәсіпкер ретінде тіркелген Тараптың жеке тұлғасы;
25) көрсетілетін қызметтің айрықша өнім берушісі – Тараптың тиісті көрсетілетін қызмет нарығында осындай көрсетілетін қызметті берушілердің шағын саны қатарынан бір өнім беруші ретінде ресми түрде уәкілеттік берілген немесе іс жүзінде құрылған Тараптың кез келген мемлекеттік немесе жеке тұлғасы және Тарап аумағында осындай көрсетілетін қызметті берушілер арасындағы бәсекелестік айтарлықтай шектеледі;
26) лицензиялау – Тарап заңнамасында белгіленген құзыретті органдардың лицензияларды (рұқсат беру құжаттарын) беру, қайта ресімдеу және қолданыс мерзімін ұзарту, олардан бас тарту, оларды тоқтата тұру және күшін жою жөніндегі рәсімі мен қызметі;
27) тұлға – Тараптардың кез келген жеке немесе заңды тұлғасы;
28) Тараптың шарасы – Тараптың заңнамасы, сондай-ақ осы Тараптың мемлекеттік билігінің кез келген деңгейінде, оның жергілікті өзін-өзі басқару органдары немесе ұйымдары өздеріне осындай органдар берген өкілеттіктерді жүзеге асыруы кезінде қабылдаған осы Тарап органының немесе лауазымды адамының шешімі, әрекеті немесе әрекетсіздігі;
29) Тараптың көрсетілетін қызметтер саудасына ықпал ететін шарасы:
1) көрсетілетін қызметті сатып алуға, ақысын төлеуге және оны пайдалануға;
2) көрсетілетін қызметтерге қол жеткізуге және Тараптар оларға қатысты халыққа кеңінен ұсыну талаптарын белгілеген көрсетілетін қызметтерді беруге байланысты оларды пайдалануға қатысты шараларды қамтиды;
32) Тараптың құру мен қызметке ықпал ететін шарасы осы Келісімнің бір Тарапының заңды тұлғаларын, филиалдарын, өкілдіктерін және дара кәсіпкерлерін осы Келісімнің кез келген басқа Тараптарының аумағында құруға және олардың қызметіне қатысты шараларды қамтиды;
33) көрсетілетін қызметті монополиялық беруші – Тараптың тиісті көрсетілетін қызмет нарығында Тарап аумағында осындай көрсетілетін қызметтің жалғыз берушісі ретінде ресми түрде уәкілеттік берілген немесе іс жүзінде құрылған Тараптың кез келген мемлекеттік тұлғасы немесе жеке адамы;
34) көрсетілетін қызметтерді беруші – Тараптың көрсетілетін қызметті беретін кез келген тұлғасы;
35) көрсетілетін қызметті тұтынушы – Тараптың көрсетілетін қызметті алатын немесе пайдаланатын кез келген тұлғасы;
36) рұқсат – Тараптың заңнамасында көзделген, Тараптың құзыретті органының тұлғаның көрсетілетін қызметтер саудасына, оны құруға және қызметіне құқығын растауы;
37) еркін пайдаланылатын валюта – ХВҚ туралы келісімнің баптарына сәйкес Халықаралық валюта қорының айқындауы бойынша еркін пайдаланылатын валютаны білдіреді;
38) көрсетілетін қызмет секторы Біріккен Ұлттар Ұйымы Хатшылығының Статистикалық комиссиясы (Central Products Classification) 1991 жылы бекіткен Негізгі өнімдердің халықаралық сыныптауышы негізінде айқындалады және сыныпталады және ол мыналарды:
39) а) Тарап тізбесінде белгіленгендей, жеке міндеттемеге қатысты осы көрсетілетін қызметтің бір немесе бірнеше немесе барлық кіші секторларын;
40) б) басқа жағдайларда осы көрсетілетін қызметтің барлық кіші секторларын қоса алғанда, оның толықтай бүкіл секторын білдіреді;
41) ХВҚ келісімінің баптары – 1944 жылғы 22 шілдедегі Халықаралық валюта қоры келісімінің баптары;
42) Тараптың аумағы – Тараптың аумағы, сондай-ақ халықаралық құқыққа және өз заңнамасына сәйкес егеменді құқықтар мен юрисдикцияны өзі жүзеге асыратын оның кеңістіктері;
43) экономикалық орындылыққа тест – көрсетілетін қызметтерді беруші қызметінің тиімділігін нақты саланың экономикалық жоспарлау мақсаттарына немесе ұлттық еңбек нарығының мүдделеріне сәйкестігін экономикалық бағалау арқылы нарықтың қажеттігі мен қажеттілігінің болуына қарай көрсетілетін қызметтерді құруға, оның қызметіне не саудасына, егер бұл ұлттық заңнамада көзделген болса, рұқсат беру. Ұлттық еңбек нарығының мүдделеріне сәйкестік онда көрсетілетін қызметтерді берушінің талаптарын қанағаттандыратын Тараптың жеке тұлғаларының болмауын тексеру арқылы айқындалады;
44) көрсетілетін қызметтер саудасы – көрсетілетін қызметтерді өндіруді, бөлуді, олардың маркетингін, сатуды, жеткізуді қамтитын және мынадай тәсілдермен:
45) а) бір Тараптың аумағынан кез келген екінші Тараптың аумағына;
46) б) бір Тараптың аумағында кез келген басқа Тараптың көрсетілетін қызметтерді тұтынушысына;
47) в) Тараптың жеке тұлғаларының кез келген басқа Тараптың аумағында болуы арқылы бір Тараптың көрсетілетін қызметтерді берушісі жүзеге асыратын көрсетілетін қызметтерді беру;
48) мемлекеттік билік функцияларын орындау кезінде берілетін көрсетілетін қызмет – коммерциялық емес негізде және көрсетілетін қызметтердің бір немесе бірнеше берушісімен бәсекелес емес жағдайда берілетін кез келген көрсетілетін қызмет;
49) көрсетілетін қызметтер мемлекеттік билік функцияларын орындау кезінде көрсетілетін қызметтерді қоспағанда, кез келген сектордағы кез келген көрсетілетін қызметті қамтиды;
50) а) аумағында заңды тұлға құрылатын Тараптың заңнамасына сәйкес көзделген кез келген ұйымдық-құқықтық нысандағы және меншік нысанындағы мұндай заңды тұлғаны құру, ұйымдастыру және (немесе) иелену (ашылған немесе құрылған заңды тұлғаның капиталына қатысу);
51) б) тартыптың заңды тұлғасы қабылдайтын шешімдерді, оның ішінде дауыс беретін акцияларға (үлестерге) тиесілі дауыстарға билік ету арқылы, осындай заңды тұлғаның басқарушы органдарына (директорлар кеңесін, байқаушы кеңесті және өзге де басқару органдарын қоса алғанда) қатысу арқылы тікелей немесе үшінші тұлғалар арқылы айқындау және/немесе оларға ықпал ету мүмкіндігіне ие болуды білдіретін мұндай заңды тұлғаны бақылауды иелену; немесе
52) в) Тараптардың заңнамасына сәйкес филиал құру немесе өкілдік ашу;
53) г) Тараптардың заңнамасына сәйкес дара кәсіпкер ретінде тіркелу;
54) жеке тұлға – Тараптың заңнамасына сәйкес оның азаматы;
55) заңды тұлға – Тарап аумағында осы Тараптың заңнамасына сәйкес кез келген ұйымдық-құқықтық нысанда ашылған немесе құрылған ұйым.
56) Тараптардың жеке тізбелерінде пайдаланылатын өзге де терминдер мен анықтамалар тиісті Тараптың ұлттық заңнамасына сәйкес айқындалады.