Бап 15 О Национальном Банке РК. Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы және оның өкiлеттiктерi

Тармақ 1. Басқарма Қазақстан Ұлттық Банкінің жоғары органы болып табылады.

Тармақ 2. Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы, оның ішінде уәкілетті мемлекеттік органдармен олардың құзыреттеріне сәйкес келісу бойынша не бірлесіп мынадай:

• 1) ақша-кредит саясатын әзірлеу және жүргізу;
• 2) банкноттар мен монеталарды сатуды, сатып алуды, айырбастауды, ауыстыруды, олардың төлемділігін айқындауды және айналыстан алып қоюды қоса алғанда, Қазақстан Республикасы ұлттық валютасының банкноттары мен монеталарының эмиссиясы, қолма-қол ақша айналысы, кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталар мен құндылықтарды инкассациялау жөніндегі операцияларды, банкноттарды, монеталар мен құндылықтарды Қазақстан Республикасының аумағында тасымалдауды, сақтауды және инкассациялауды жүзеге асыру;
• 3) төлем жүйелерін ұйымдастыру және олардың жұмыс істеуі, төлем жүйелерін реттеу, көрсетілетін төлем қызметтері нарығын реттеу, сондай-ақ Қазақстан Республикасында төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру;
• 4) валюталық реттеу және валюталық бақылау;
• 5) Қазақстан Республикасының ұлттық валютасының шетел валюталарына ресми бағамын белгілеу;
• 6) Қазақстан Республикасында қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын жүзеге асыру;
• 7) құзыреті шегінде үй-жайларды күзетуді және жайластыруды ұйымдастыру;
• 8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде белгіленген құзыреті шегінде шектеулі ықпал ету шаралары мен қадағалап ден қою шараларын қолдану;
• 9) шетел валютасындағы, бағалы металдардағы активтерді және цифрлық активтердегі басқару, сондай-ақ оларды сыртқы басқаруға беру;
• 10) бағалы металдардағы активтерді толықтыру үшін мемлекеттің тазартылған алтын сатып алуға басым құқығын іске асыру;
• 11) қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге жәрдемдесу;
• 12) кәсіпкерлік субъектілерінің банктік шоттардан қолма-қол ақша алуы;
• 13) Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде белгіленген құзыреті шеңберінде сыртқы сектор статистикасы жөніндегі есептердің статистикалық нысандарын ұсыну;
• 14) Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде белгіленген құзыреті шеңберінде әкімшілік деректерді жинау (қаржылық және өзге де есептілікті ұсыну);
• 15) Қазақстан Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимін енгізуі және оның күшін жоюы, ерекше реттеу режимі шеңберінде цифрлық активтермен және (немесе) көрсетілетін төлем қызметтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруы;
• 16) қаржы ұйымдарында, Қазақстан Республикасының бейрезидент – банктерінің филиалдарында, Қазақстан Республикасының бейрезидент – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарында, Қазақстан Республикасының бейрезидент – сақтандыру брокерлерінің филиалдарында, Қазақстанның Даму Банкінде бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есептілік жүйесін, оның ішінде шоттардың үлгілік жоспарларын, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарымен реттелмеген мәселелер бойынша қаржылық есептілік стандарттарын, оларға әдістемелік ұсынымдарды реттеу, сондай-ақ бухгалтерлік есепке алуды жүргізуді автоматтандыру;
• 17) өз қызметін тек қана айырбастау пункттері арқылы жүзеге асыратын заңды тұлғалардың, банкноттарды, монеталар мен құндылықтарды инкассациялау айрықша қызметі болып табылатын заңды тұлғалардың, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін лицензиялау, сондай-ақ Қазақстан Ұлттық Банкінде төлем ұйымдарын, цифрлық қаржы активтері платформасының операторларын және цифрлық активтер сауда платформасының операторларын есептік тіркеу;
• 18) банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент – банктері филиалдарының және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың ақпараттық жүйелерінің қауіпсіздігіне және іркіліссіз жұмыс істеуіне қойылатын талаптарды белгілеу;
• 19) банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент – банктері филиалдарының металл шоттарды ашуы, жүргізуі және жабуы;
• 20) Қазақстан Республикасы банктерінің құжаттық аккредитивтермен операциялар жүргізуі;
• 21) Қазақстан Ұлттық Банкінің банктік қызмет көрсетуі;
• 22) Қазақстан Ұлттық Банкінің дилерлік және брокерлік қызметті жүзеге асыруы;
• 23) Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және заңды тұлғалардың активтерін сенімгерлік басқару, Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының инвестициялық операцияларын жүзеге асыру, сондай-ақ Қазақстан Ұлттық Банкінің басқаруына берілген баламалы құралдар портфелінің активтерін басқаруды жүзеге асыратын Қазақстан Ұлттық Банкінің еншілес ұйымын қоспағанда, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін сыртқы басқарушыларды таңдау;
• 24) Қазақстан Ұлттық Банкінде жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне айналдырылған шетел валютасымен операцияларды жүзеге асыру;
• 25) Қазақстан Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілерін лауазымға тағайындау және олармен жасалған еңбек шартын тоқтату;
• 26) Қазақстан Ұлттық Банкінің, оның ведомстволарының, оның құрылымына кіретін ұйымдардың және дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу және одан көп пайызы Қазақстан Ұлттық Банкіне тиесілі немесе оның сенімгерлік басқаруындағы заңды тұлғалардың, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуы;
• 27) банктік қарыздар мен микрокредиттер бойынша сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесінің шекті мөлшерлерін айқындау;
• 27-1) "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активтерінің платформасы операторларының, цифрлық активтер сауда платформасы операторларының, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың және цифрлық қаржы активі эмитенттерінің қызметін жүзеге асыруы және олардың өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
• 27-2) "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу, пайдалану және олармен жасалатын мәмілелер бойынша есеп айырысулар жүргізу;
• 27-3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыруы;
• 27-4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының есептілікті ұсынуы;
• 28) осы Заңға, Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасына және Қазақстан Республикасы Президентінің актілеріне сәйкес осы тармақта көзделмеген Қазақстан Ұлттық Банкінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша актілерді қабылдайды.

Тармақ 3. Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы:

• 1) монетарлық қызметке жататын қызметті айқындайды;
• 2) Қазақстан Ұлттық Банкінің жұмысы туралы жылдық есепті, Қазақстан Ұлттық Банкінің құрылымын, жалпы штат санын қарайды, мақұлдайды және Қазақстан Республикасының Президентіне бекітуге ұсынады;
• 3) Қазақстан Республикасының Президентімен келісілген Қазақстан Ұлттық Банкінің қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесін, сондай-ақ Қазақстан Ұлттық Банкінің және оның ведомстволарының қызметкерлеріне еңбекақы төлеу және әлеуметтік-тұрмыстық жағынан қамсыздандыру шарттарын бекітеді;
• 4) Қазақстан Ұлттық Банкінің бюджетін (шығыстар сметасын) бекітеді;
• 5) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметін қаржыландыру туралы шешім қабылдайды;
• 6) ұйымдарды, оның ішінде Қазақстан Ұлттық Банкінің өзіне жүктелген функцияларды жүзеге асыруына ықпал ететін және (немесе) қаржы нарығы инфрақұрылымының бір бөлігі болып табылатын ұйымдарды құру және олардың қызметіне қатысу туралы, сондай-ақ олардың атауын өзгерту туралы, қайта ұйымдастыру және тарату туралы шешімдер қабылдайды;
• 7) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асырады.