Мемлекеттiк тiзiлiмге енгiзiлген объектiлер азаматтық айналымнан алынады және оларды арнайы рұқсатсыз жоюға, басқа жерге ауыстыруға, өзгертуге, көшiрмелеуге немесе жаңғыртуға болмайды, сондай-ақ кешендi күйiнде ерекше көркемдiк немесе тарихи ынта туғызатын заттардың коллекциясын немесе жинағын бөлшектеуге де болмайды. Ұлттық-мәдени игiлiк объектiлерiн олардың тарихи, көркемдiк және дiни мақсатымен сыйыспайтын қандай түрде болса да пайдалануға жол берiлмейдi. Дiни-табыну ұйымдарына тиесiлi және мәдени құндылықтар болып табылатын заттар олардың табыну мақсатын ескере отырып пайдаланылуы мүмкiн. Ұлттық-мәдени игiлiктiң ерекше режимi туындыға оның авторының (авторлары) тiрi кезiнде және ол (олар) қайтыс болғаннан кейiн елу жыл бойы қолданылмайды. Сәулет ескерткiштерiн пайдалануда мәдениет мекемелерiне басым құқық берiледi. Ұлттық-мәдени игiлiк объектiлерiн тиiсiнше күтiп ұстау мен сақтау мiндеттерi олардың иелерiне немесе пайдаланушыларына жүктеледi. Аталған мiндеттi орындамау берiлген құқықты сот тәртiбiмен өтемдi негiзде алып қоюға әкеп соқтырады. Меншiк иелерiнде немесе пайдаланушыларда ұлттық-мәдени игiлiк объектiсiн күтiп ұстауға материалдық немесе өзге де мүмкiндiктер болмаған жағдайда шығынды мемлекеттiң өзi көтередi. Ұлттық-мәдени игiлiк иелерiнiң құқықтарын жүзеге асыру бақылаумен және заңда белгiленген тәртiппен жүзеге асырылып, Қазақстан Республикасының ұлттық-мәдени игiлiк объектiлерi сатылатын жағдайда оларды сатып алуға мемлекетке басым құқық берiледi.