Бап 335 О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты РК по вопросам банковской деятельности

Тармақ 1. Кепiлдiк және кепiл болушылық өздерi қамтамасыз еткен мiндеттеменiң тоқтатылуымен бiрге, сондай-ақ осы мiндеттеме кепiлдiк берушi мен кепiл болушының жауапкершiлiгiн соңғылардың келiсiмiнсiз арттыруға немесе өзге де қолайсыз салдарға әкелiп соқтыратындай өзгерген жағдайда, тоқтатылады. 2. Кепiлдiк және кепiл болушылық, егер кепiлдiк берушi немесе кепiл болушы несие берушiге жаңа борышқор үшiн жауап беруге келiсiм бермесе, кепiлдiкпен немесе кепiл болушылықпен қамтамасыз етiлген мiндеттеме жөнiндегi борышты басқа жаққа ауыстырумен тоқтатылады. 3. Кепiлдiк және кепiл болушылық, егер олар өздерi қамтамасыз еткен мiндеттеменi орындау мерзiмiнiң басталуына қарай борышқор немесе кепiлдiк берушi мен кепiл болушы ұсынған тиiстi дәрежедегi орындауды қабылдаудан несие берушi бас тартса тоқтатылады. 4. Кепiлдiк және кепiл болушылық оларға кепiлдiк немесе кепiл болушылық шартында көрсетiлген мерзiм бiткен кезде тоқтатылады. Егер мұндай мерзiм белгiленбесе, егер несие берушi кепiлдiкпен немесе кепiл болушылықпен қамтамасыз етiлген мiндеттеменi орындау мерзiмi басталған күннен бастап бiр жылдың iшiнде кепiлдiк берушiге немесе кепiл болушыға қуыным жасамаса, ол тоқталады. Негiзгi мiндеттеменiң орындалу мерзiмi көрсетiлмеген және белгiлеуге болмайтын немесе талап етуiмен белгiленген кезде, кепiлдiк және кепiл болушылық егер несие берушi кепiлдiк берушiге немесе кепiл болушыға кепiлдiк немесе кепiл болушылық шарты жасалған күннен бастап, екi жылдың iшiнде қуыным жасамаса, егер заң актiлерiнде өзгеше көзделмесе, кепiлдiк пен кепiл болушылық тоқтатылады.";

• 55) 341-баптағы "төленбеген проценттерге" деген сөздер "алынбаған сыйақыға (мүддеге)" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 56) 353-бап мынадай редакцияда жазылсын:

Тармақ 1. Ақша мiндеттемесiн орындамау салдарынан бiреудiң ақшасын заңсыз пайдаланғаны не оларды төлеу мерзiмiн өткiзiп жiбергенi, не оларды негiзсiз алғаны немесе басқа адамның есебiне сақтағаны үшiн тұрақсыздық айыпақы төленуге тиiс. Айыпақының мөлшерi ақша мiндеттемесiн немесе оның тиiстi бөлiгiн орындаған күнгi Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi белгiлеген қайта қаржыландырудың ресми ставкасы негiзiнде есептеледi. Борышты сот тәртiбiмен өндiрiп алу кезiнде сот Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң қуыным жасалған немесе шешiм шығарылған немесе iс жүзiнде төленген күнгi қайта қаржыландырудың ресми ставкасын негiзге ала отырып, несие берушiнiң талабын қанағаттандыра алады. Егер заң құжаттарында немесе шартта айыпақының өзге мөлшерi белгiленбесе, осы ережелер қолданылады. 2. Басқаның ақшасын пайдаланғаны үшiн айыпақы, егер заңдарда немесе шартта айыпақы сомаларын есептеудiң өзге тәртiбi белгiленбесе, бұл ақшаның сомасы несие берушiге төленген күнге дейiн өндiрiлiп алынады. 3. Егер несие берушiнiң ақшасын заңсыз пайдаланудан оған келтiрiлген залал осы баптың 1-тармағының негiзiнде оған тиесiлi айыпақының сомасынан асып кетсе, ол борышқордан осы сомадан асатын бөлiкте залалды өтеудi талап етуге құқылы.";

• 57) 366-баптың 3-тармағындағы "процент" деген сөз "сыйақы (мүдде)" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 58) 387-баптың 1-тармағының бiрiншi азатжолындағы "банк" деген сөз алынып тасталсын.

Тармақ 14. Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi туралы" заң күшi бар 1995 жылғы 30 наурыздағы N 2155 Z952155_ Жарлығына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесiнiң Жаршысы, 1995 ж., N 3-4, 23-құжат; N 12, 88-құжат; N 15-16, 100-құжат; N 23, 141-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 1996 ж., N 2, 184-құжат; N 11-12, 262-құжат; N 19, 370-құжат):

• 1) 1-баптың бесiншi бөлiгiндегi "және басқа заңдарда" деген сөздер алынып тасталсын;
• 2) 4-баптың: атауындағы және мәтiндегi "нормативтiк" деген сөзден кейiн "құқықтық" деген сөзбен толықтырылсын; бiрiншi бөлiктегi "клиенттерiнiң" деген сөзден кейiнгi "сондай-ақ шет ел валютасын сатып алу, сату және айырбастау операцияларын жүзеге асыратын ұйымдардың және" деген сөздер алынып тасталсын;
• 3) 5-бап алынып тасталсын;
• 4) 6-баптың: бiрiншi бөлiгiндегi "өз қарамағындағы бөлiмшелермен бiрге" деген сөздер "өзiнiң филиалдарымен, өкiлдiктерiмен және ұйымдарымен" деген сөздермен ауыстырылсын; екiншi бөлiгiндегi "басқармалары мен басқа да бөлiмшелерiн" деген сөздер "филиалдары мен өкiлдiктерiн" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 5) 7-баптың екiншi бөлiгiнiң төртiншi азатжолы мынадай редакцияда жазылсын: "- банк қызметiн реттейтiн нормативтiк құқықтық актiлердi қабылдау және олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру жолымен банктер кредиторлары мен клиенттерiнiң мүдделерiн қорғау жүктеледi.";
• 6) 8-баптың: б), в), г), д) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын: "б) Қазақстан Республикасының Үкiметiмен келiсiм бойынша Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң мемлекеттiк қарыздарына қызмет көрсетуге қатысады және Қазақстан Ұлттық Банкiнiң мемлекеттiк қарыздарына қызмет көрсетедi; в) банктер ашуға және олардың ерiктi түрде қайта ұйымдастырылуы мен таратылуына рұқсат бередi, банктерге Қазақстан Республикасы аумағында, ал резидент-банктер үшiн республика аумағынан тыс жерлерде филиалдарын (оларды бiрiктiруге) және өкiлдiктерiн ашуға, бағалы қағаздар рыногында кәсiби қызметтi жүзеге асыратын ұйымдардың жарғылық капиталына банктердiң қатысуына, бағалы қағаздар рыногында кәсiби қызметтi жүзеге асыру үшiн банктерге лицензия беруге келiсiм бередi, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыруға лицензиялар бередi; г) белгiленген тәртiппен банктердiң бағалы қағаздар эмиссиясының проспектiлерiне мемлекеттiк тiркеуге дейiн мiндеттi түрде сараптау жүргiзедi, оларға енгiзiлетiн өзгерiстердi келiседi және банктердiң бағалы қағаздар шығару мен оларды орналастыру жиынтығы туралы есебiне, құрылтай құжаттарына қорытынды бередi, сондай-ақ банктiң құрылтай құжаттарына өзгерiстер енгiзуге, оны қайта тiркеуге, банктiң басшы қызметкерлерiн тағайындауға (сайлауға) келiсiм бередi; д) банктерге, сондай-ақ Қазақстан Ұлттық Банкi Басқармасының шешiмi бойынша Қазақстан Ұлттық Банкiнде банк шоттарын ашқан заңды тұлғаларға кредит беруге құқылы. Банктер үшiн соңғы сатыдағы кредитор болып табылады;"; е) тармақшасындағы "сондай-ақ шет ел валютасын сатып алу, сату және айырбастау операциясын жүзеге асыратын ұйымдардың" деген сөздер алынып тасталсын; ж) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "ж) Қазақстан Республикасында кредиттер бойынша сыйақының (мүдденiң) ставкаларын реттеудi жүзеге асырады. Қазақстан Республикасында инфляциялық процестерге ақша-кредит әдiстерiмен реттеу арқылы бақылау жасау мүмкiн болмаған жағдайларда Қазақстан Ұлттық Банкi олар бойынша кредиттер көлемiн және сыйақының (мүдденiң) банктiк ставкаларын шектеуге құқылы;"; к) тармақшасындағы: "сондай-ақ шет ел валютасын сатып алу, сату және айырбастау операцияларын жүзеге асыратын ұйымдар" деген сөздер алынып тасталсын; "нормативтi" деген сөзден кейiн "құқықтық" деген сөзбен толықтырылсын; л) тармақшасындағы "сондай-ақ шет ел валютасын сатып алу, сату және айырбастау операциясын жүзеге асыратын ұйымдардың" деген сөздер алынып тасталсын; м) тармақшасындағы "есеп айырысу, ағымдағы, бюджеттiк және басқа шоттарын" деген сөздер "банк шоттары бойынша" деген сөздермен ауыстырылсын; н) тармақшасы "жәрдемдесетiн" деген сөзден кейiн "және (немесе) қаржы рыногының инфрақұрылымының бiр бөлiгi болып табылатын" деген сөздермен толықтырылсын; р) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "р) елдiң төлем балансын жасап, жүргiзедi;";
• 7) с) тармақшасындағы: "ақша қаражатын есептен шығаруға" деген сөздер "ақшаны алып қоюға" деген сөздермен ауыстырылсын; "есептен шығаруға" деген сөздер "алып қою" деген сөздермен ауыстырылсын; "есептелген проценттердiң" деген сөздер "есептелген сыйақының (мүдденiң)" деген сөздермен ауыстырылсын; у) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "у) Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгiнiң бiрыңғай қазынашылық шотына қызмет көрсетедi;";
• 7) III тараудың атауындағы "пайдасын" деген сөз "табысын" деген сөзбен ауыстырылсын;
• 8) 9-баптың: бап атауындағы "жарғылық қоры" деген сөз "жарғылық капиталы" деген сөзбен ауыстырылсын; бiрiншi бөлiгi мынадай редакцияда жазылсын: "Қазақстан Ұлттық Банкiнiң жарғылық капиталы мемлекетке тиесiлi және Қазақстан Ұлттық Банкiнiң билiгiне негiзгi қорларды беру жолымен және оның табысынан алынған аударылымдардан, сондай-ақ республикалық бюджеттен бөлiнетiн қаржыдан 10 миллиард Қазақстан теңгесi мөлшерiнде құралады"; екiншi бөлiгi алынып тасталсын; үшiншi бөлiк екiншi бөлiк болып саналсын;
• 9) 10-бапта: бап атауы мынадай редакцияда жазылсын:
• 11) бiрiншi бөлiгiнде: "жарғылық қоры" деген сөз "жарғылық капиталы" деген сөзбен ауыстырылсын; "өз пайдасы" деген сөздер "өз табысы" деген сөздермен ауыстырылсын; "оның iшiнде күмәндi және үмiтсiз қарыздардың" деген сөздер алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы сөйлемдермен толықтырылсын: "Алтын-валюта активтерiн қайта бағалау шоты, оларды қайта бағалаудан түскен iске асырылмаған табысты есепке алуға арналады. Бағалы қағаздарды қайта бағалау шоты оның iшiнде шетел валютасындағы шот та, олардың құнын қайта бағалаудан түскен iске асырылмаған табысты есепке алуға арналады."; екiншi бөлiгi мынадай редакцияда жазылсын: "Қазақстан Ұлттық Банкiнiң шығыстары есебiнен күмәндi және шығынды банк активтерiнен, оған қоса кредиттерден, депозиттерден, бағалы қағаздардан, есеп айырысу кезiндегi шығындардан, шоттардағы қалдықтардан және басқа активтерден, сондай-ақ жалпы провизиялардан (резервтерден) арнайы провизиялар (резервтер) құралады"; үшiншi бөлiгi алынып тасталсын;
• 10) 11-баптың: баптың атауындағы "пайдасы" деген сөз "табысы" деген сөзбен ауыстырылсын; бiрiншi бөлiгiндегi: "Пайдасы" деген сөз "Таза табысы" деген сөздермен ауыстырылсын; "Үмiтсiз және күмәндi қарыздарды есептен шығару мен" деген сөздер алынып тасталсын; екiншi бөлiгi мынадай редакцияда жазылсын: "Қазақстан Ұлттық Банкiнiң таза табысы Қазақстан Ұлттық Банкi Басқармасының ұсынуымен Қазақстан Республикасының Президентi белгiлейтiн абсолюттiк сомада жарғылық капитал мен резерв қорын қарауға бағытталады."; үшiншi бөлiгiндегi: "алынған пайданың", "алынған пайда" деген сөздер "алынған таза табыстың", "алынған таза табыс" деген сөздермен ауыстырылсын; "қорларын" деген сөз "жарғылық капитал мен резерв қорын" деген сөздермен ауыстырылсын; төртiншi бөлiгiндегi "пайдасының" деген сөз "табысының" деген сөзбен ауыстырылсын;
• 11) 12-баптың үшiншi бөлiгiндегi "департаменттер мен дербес қызметтерден тұратын орталық аппарат, облыстық (аумақтық) басқармалар, аудандық бөлiмдер және басқа бөлiмшелер" деген сөздер "департаменттерден тұратын орталық аппарат пен басқа бөлiмшелер филиалдар, өкiлдiктер және ұйымдар" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 12) 13-баптың екiншi бөлiгiндегi "кредит" деген сөз "қаржы" деген сөзбен ауыстырылсын;
• 13) 15-баптың бiрiншi бөлiгiндегi: б) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "б) Қазақстан Ұлттық Банкiнiң банк қызметiне қатысты нормативтiк құқықтық актiлерiн бекiту;"; г) тармақшасындағы: "орталықтандырылған" деген сөз "ресми" деген сөзбен ауыстырылсын; "және Қазақстан Республикасының бюджетiмен" деген сөздер алынып тасталсын; з) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: "з) алтын-валюта активтерiн басқарудың негiзгi принциптерiн белгiлеу;"; л), м), н) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын: "л) Қазақстан Ұлттық Банкiнiң табыстары мен шығындары туралы жылдық балансы мен есебiн қарау және бекiту; м) Қазақстан Ұлттық Банкi туралы ереженi, оның жарғылық капиталы мен резерв қорын құрау тәртiбi туралы нормативтiк құқықтық актiлердi, негiзгi қаражат пен басқа да мүлiктердi пайдалануды, ақылы қызмет көрсетудi, Қазақстан Ұлттық Банкiнiң құрылымы мен бюджетiн (шығыстар сметасын) бекiту, Қазақстан Ұлттық Банкiнiң департаменттерi директорларын, филиалдарының, өкiлдiктерi мен ұйымдарының басшыларын тағайындау; н) қолданылып жүрген банк заңдарының талаптарына сәйкес банктер мен басқа да ұйымдар үшiн пруденциялық нормативтер мен сақтауға мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердi бекiту;"; о) тармақшасындағы "мен оның бөлiмшелерi" деген сөздер "оның филиалдары, өкiлдiктерi мен ұйымдары" деген сөздермен ауыстырылсын; п) тармақшасындағы "ұйымдарға" деген сөз "және осы жарлыққа сәйкес өзге де ұйымдарға" деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы жаңа с) тармақшасымен толықтырылсын: "с) бухгалтерлiк есептiң қазақстандық стандарттарын ескере отырып, Қазақстан Ұлттық Банкi үшiн бухгалтерлiк есептiң саясаты мен әдiстерiн белгiлеу.";
• 14) 16-баптың екiншi бөлiгiндегi "Төрағасы, оның төрт орынбасары және Қазақстан Ұлттық Банкi бухгалтерлiк қызметiнiң басшысы" деген сөздер "Төрағасы және Қазақстан Ұлттық Банкiнiң бес лауазымды адамы" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 15) 17-баптың төртiншi бөлiгiндегi "бiрiншi орынбасары" деген сөздер "мiндетiн атқарушы адам" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 16) 19-баптың: үшiншi бөлiгiндегi "бiрiншi" деген сөз алынып тасталсын; алтыншы бөлiгi мынадай редакцияда жазылсын: "Осы Жарлықпен және Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы" заң күшi бар Жарлығында белгiлеген тәртiппен Директорлар кеңесi басқарманың өкiлеттiгiне жатқызылмаған кейбiр шаралар түрлерiн банктерге қолдану туралы шешiмдi, сондай-ақ банк заңдарымен көзделген өзге де ықпал ету шараларын қолдануға құқылы.";
• 17) 20-бапта: бап атауы мынадай редакцияда жазылсын:
• 20) бiрiншi бөлiктегi "облыстық (аумақтық) басқармалары" деген сөздер "филиалдары мен өкiлдiктерi" деген сөздермен ауыстырылсын; екiншi және үшiншi бөлiктер мынадай редакцияда жазылсын: "Қазақстан Ұлттық Банкiнiң ұйымдары заңды тұлға болып табылады, осы Жарлықпен белгiленген ерекшелiктердi ескере отырып, заң актiлерiне сәйкес құрылады және өз қызметiн тоқтатады. Қазақстан Ұлттық Банкi өз ұйымдарын құру және олардың қызметiн тоқтату туралы шешiм қабылдайды, олардың құрылтайшысы және аталған ұйымдардың құқықтық мәртебесiн өзгерту туралы шешiм қабылдау жөнiндегi өкiлеттiктi қоса алғанда оларға қатысты мемлекеттiк меншiк құқығы субъектiсiнiң қызметiн жүзеге асырушы мемлекеттiк орган болып табылады.";
• 18) 21-баптағы "мен оның құрылымдық бөлiмшелерiнiң" деген сөздер "оның филиалдары, өкiлдiктерi мен ұйымдарының" деген сөздермен ауыстырылсын;
• 19) 23, 24, 25, 26, 27, 28-баптар мынадай редакцияда жазылсын:
• 23) Қазақстан Ұлттық Банкi - банк, қаржы кеңесшiсi және мемлекеттiк органдармен келiсiм бойынша олардың агентi ретiнде iс-әрекет жасай алады.