Тармақ 1998 Бап 15 О ратификации Соглашения между Правительством РК и Правительством Российской Федерации о поощрении и взаимной защите инвестиций. Келісiмнің күшiне енуi және қолданылу мерзiмi

жылғы 6 шілдеде Мәскеу қаласында қол қойылған осы аталмыш Келісімнің мәтінін қазақ тіліне аудару барысында бірқыдыру терминологиялық және стилистикалық кемшіліктер мен олқылықтарға жол берілген. Сөзіміз дәлелді болуы үшін нақты мысалдар келтірейік. Келісім кіріспесінің төменнен екінші абзацындағы " ... развитию взаимовыгодного торгово-экономического и научно-технического сотрудничества" деген тіркес " ... екі жаққа тиімді сауда-экономикалық және ғылыми-техникалық дамуға ..." деп қате аударылған, дұрысы былай болуы керек: "өзара тиімді сауда-экономикалық және ғылыми-техникалық ынтымақтастықты дамытуға ...". 1-баптың мәтінін түгелдей қайта аударып немесе мұқият редакциялап шығу керек. Өйткені осы бапта Келісімде жиі кездесетін терминдерге берілген анықтамалар қате аударылғандықтан, бұл бүкіл мәтіннің тәржімалану сапасына кері әсерін тигізген. Бұған мысал ретінде осы баптың 1-тармағының ғана аудармасын алайық. Осында аударма техникасында олқылыққа жол берілгенін былай қойғанда, аудармашы не редактор мағыналық қателікке ұрынған. Осы тармақты: "Осы Келісімнің мақсаттары үшін: 1. "Инвестициялар" термині бір Уағдаласушы Тарап инвесторының екінші Уағдаласушы Тараптың заңдарына сәйкес оның аумағындағы мүліктік және интеллектілік құндылықтарының барлық түрін және, атап айтқанда:" деп бастап, алғашқы үш тармақшаның соңғы сөздерінің соңына табыс септігінің жалғауы қосылып, д) тармақшасы "асыруға берілетін құқықты қамтиды." деп аяқтау керек еді. 2-тармақтың аудармасында да осы секілді қате айға таңба басқандай көрініп тұр. Нақ осындай стилистикалық олқылыққа 10-баптың 2-тармағының аудармасында да жол берілген. 11-баптың 1-тармағындағы " ... будут разрешаться путем переговоров" деген сөз тіркесі " ... келіссөз жолымен шешіледі" - деп, 15-баптың 4-тармағы "4. Осы келісімнің қолданысы тоқтатылған күнге дейін жүзеге асырылған және осы Келісімнің күші жүретін инвестицияларға қатысты осы Келісімнің 1-ден 14-ке дейінгі баптарының ережелері сол күннен кейінгі он бес жыл бойы күшінде қалады." - деп аударылған, жатық оқылмайды. Келісім мәтінінде көп қолданылатын "интеллектуальной", "право", "внутригосударственных", "контракт" деген сөздер қате тәржімаланған, оларды "интеллектілік", "құқық", "ішкімемлекеттік", "келісім-шарт" деп аудару қажет. Келісімнің кейбір баптары атауларының қате аударылғанын атап өткеніміз жөн. Мәселен, 4, 6, 8-баптардың атауларын "Негізгі қызметкерлер", "Залалды өтеу", "Төлемдерді аудару" деп алған дұрыс болар еді. Қысқасы, осы секілді олқылықтар әр бап сайын кездеседі десек, ағат айтқандық болмайды. Айталық, Келісімнің ең соңғы бабындағы "6 июля 1998 года" деген сөздер "1998 жылғы 6 шілде" деп қате аударылған. Осы тіркесті "1998 жылғы 6 шілдеде" деп тәржімалау керек. Тіпті Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының қарауына ұсынылып отырған осы Келісім атауының өзі оған қатысты Заң жобасы мен Үкіметтің қаулысында және Келісімнің өзінде әртүрлі алынған. Мәселен, алғашқы екеуінде оның атауы "Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясы Үкіметінің арасындағы ..." деп басталса, соңғысында "Қазқстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы ..." деп тәржімаланған. Қорыта айтқанда, Келісімнің қазақша мәтініндегі осы аталған және басқа да кемшіліктер мен олқылықтарды түземейінше, бұл құжатты Мәжіліс депутаттарының қарауына ұсынуға болмайды.
Бет пайдалы болды ма?