Бап 14 О ратификации Договора о зоне свободной торговли

Тармақ 1. Кез келген Тараптың төлем теңгерімінің теңдігі елеулі бұзылған және сыртқы қаржылық жағдайы елеулі қиындаған жағдайда, ол ТСБК 1994 XII бабының және импортқа рұқсат етілген, тауарлардың санының немесе құнының шектелуіне алып келетін, оның заңнамасында көзделген шаралар қолдану жолымен басқа Тараптардың тауарларымен саудасына ТСБК 1994 Төлем теңгерімі туралы ережені түсіндіру нормаларына қайшы келмейтін шектеуді белгілеуі немесе сақтауы, оның ішінде Тараптармен тауарлар саудасын жүзеге асыруға байланысты төлемдер мен аударымдарға шектеулерді енгізу мүмкін.

Тармақ 2. Осы бапқа сәйкес Тарап белгілейтін, сақтайтын немесе күшейтетін төлемдер мен аударымдарды қоса алғанда, импортқа қатысты шектеулер осындай Тараптың валюталық резервтерінің елеулі азаюының сөзсіз болу қаупінің алдын алу үшін немесе осындай Тараптың валюталық резервтері өсуінің орынды қарқынын қалпына келтіру үшін қажет болатыннан гөрі барынша маңызды болмауға тиіс.

Тармақ 3. Төлем теңгерімі жай-күйінің немесе сыртқы қаржылық жағдайы қиындықтарын бастан кешіп отырған кез келген Тарап, ең алдымен жағдайды түзету үшін тауар саудасын қозғамау, атап айтқанда, сыртқы кредиттер мен басқа да ресурстарды тарту мүмкіндігін беретін және осындай кредиттерді немесе ресурстарды тиісті пайдалануды қамтамасыз ететін мүмкіндіктерді пайдаланады.

Тармақ 4. Осы бапқа сәйкес шектеулер қолданатын Тараптар:

• 1) Халықаралық валюта қоры туралы келісімнің баптарын немесе арнайы валюталық келісімде көзделген міндеттемелерді ұстанады;
• 2) Кез келген Тараптың коммерциялық, экономикалық және қаржылық мүдделеріне артық залал келтірмейді;
• 3) төлем теңгерімінің жағдайына байланысты қажетті шеңберден тыс шаралар қолданбайды;
• 4) егер тауарлар саудасын шектеу шаралары валюталар арасындағы теңгерімді түзетуге бағытталмаған болса, тараптар арасындағы кемсітушілікке жол бермейді; мұндай жағдайда шаралар қажетті кемсітушілік тәсілі шегінен шықпауы тиіс;
• 5) осы бапқа сәйкес енгізілген шараларды, олардың енгізілуіне алып келген жағдайлардың жеңілдеуіне қарай біртіндеп жояды;
• 6) осы бапқа сәйкес шаралар енгізу кезінде кез келген тауарлардың ең аз коммерциялық көлемде әкелінуіне орынды негізсіз кедергі келтірмейді, өйткені олардың сауда айналымынан шығарылуы сауданың әдеттегі арналарын бұзған болар еді;
• 7) коммерциялық үлгілерді әкелуге немесе патенттер, тауарлық белгілер, авторлық құқық немесе ұқсас рәсімдер туралы ережелерді сақтауға кедергі келтіретін шектеулерді қолданбайды.

Тармақ 5. Осы бапқа сәйкес қолданылуға рұқсат берілетін шараларға, егер төлем теңгерімінің мүшкіл жай-күйіне байланысты ғана сыртқы есептесу жағдайының күрт нашарлауын өзге шаралар тоқтата алмаса, баждарды енгізу немесе сақтау, лицензиялау және квоталау сияқты шаралар жатпайды.

Тармақ 6. Ағымдағы операциялар болып табылатын төлемдер мен аударымдардың жүзеге асырылуын шектейтін шараларды енгізу кезінде, осындай шараларды қолданатын кез келген Тарап Халықаралық валюта қорын Халықаралық валюта қоры туралы келісімнің VIII бабының ережелеріне сәйкес ағымдағы операциялардың еркіндігін шектеу туралы дереу хабардар етеді және осындай Тараптың төлем теңгерімі жай-күйінің нашарлауына алып келуі мүмкін төлем теңгерімі жағдайларын немесе сыртқы қаржылық жағдайларды түзету, экономикалық проблемаларды анықтау және қабылданған шаралардың оңтайлылығын айқындау үшін Халықаралық валюта қорымен консультациялар жүргізеді.

Тармақ 7. Осы бапқа сәйкес Тарап енгізген немесе сақтаған кез келген шектеулер немесе осындай шектеулердегі кез келген өзгерістер басқа Тарапты кейінге қалдырмай хабардар етудің мәні болып табылады.

Тармақ 8. Егер жағдайлар мүмкіндік берсе, осы бапқа сәйкес Тараптың ешқайсысы мүддесі қозғалуы мүмкін басқа Тараппен консультациялар жүргізгенге дейін шектеулер енгізбейді. Егер шектеулер консультация жүргізгенге дейін енгізілген болса, консультациялар мүмкіндігінше қысқа мерзімде жүргізіледі.