Бап 14 — О ратификации Конвенции о борьбе с незаконным захватом воздушных судов и Протокола, дополняющего Конвенцию о борьбе с незаконным захватом воздушных судов

Тармақ 1. Кез келген адам, егер ол пайдаланылып жатқан әуе кемесін заңсыз түрде немесе әдейі басып алса, немесе оған күш қолдану немесе күш қолданамын деп қорқыту жолымен немесе кез келген басқа да қорқыту түрлері арқылы немесе кез келген техникалық құралдардың көмегімен бақылауды жүзеге асырса, қылмыс жасаған болып табылады.

Тармақ 2. Егер кез келген адам:

1) a) осы Баптың 1-тармағында көрсетілген қылмысты жасаймын деп қорқытса; немесе
2) b) кез келген адамның осындай қылмыс жасалады деп қорқытылуын заңсыз түрде және әдейі туындатса, қатер нақты болып табылатынын куәландыратын мән-жайларда осы адам да қылмыс жасаған болып табылады.

Тармақ 3. Егер кез келген адам:

1) a) осы Баптың 1-тармағында көрсетілген қылмысты жасауға ұмтылса; немесе
2) b) осы Баптың 1, 2 немесе 3 а) тармақтарында көрсетілген қылмыстардың қандай да бірін жасау мақсатында басқа адамдарды ұйымдастырса немесе оларға басшылық жасаса; немесе
3) c) осы Баптың 1, 2 немесе 3 а) тармақтарында көрсетілген қылмыстарға сыбайлас ретінде қатысса; немесе
4) d) басқа адамның осы Баптың 1, 2, 3 а), 3 b) немесе 3 с) тармақтарында көрсетілген қылмыстар болып табылатын іс-әрекетті жасағанын немесе осы адамның осындай қылмыс үшін қылмыстық қудалау органдары тарапынан іздестіріліп жатқанын немесе осындай қылмыс үшін сотталғанын біле тұрып, осы адамның тергеп-тексеруден, қудалауда немесе жазалаудан қашуына заңсыз түрде және әдейі көмектессе, осы адам да қылмыс жасаған болып табылады.

Тармақ 4. Әрбір Қатысушы мемлекет мына іс-әрекеттердің екеуі немесе біреуі қасақана жасалғанда:

1) a) осы Баптың 1 немесе 2-тармақтарында көрсетілген қылмыстарды жасау үшін бір немесе бірнеше басқа адаммен сөз байласса, оның үстіне егер бұл ұлттық заңнамада көзделген болса, сондай-ақ сөз байласуға қатысушылардың біреуінің осы сөз байласуды іске асыру үшін қандай да бір әрекетті іс жүзінде жасайтыны болжанса; немесе
2) b) ортақ мақсатпен әрекет ететін адамдар тобының осы Баптың 1 немесе 2-тармақтарында көрсетілген қылмыстардың біреуін немесе одан көбін жасау кез келген өзгеше түрде жәрдемдессе және мұндай жәрдемдесу:
3) i) егер топтың қылмыстық әрекеті немесе мақсаты осы Баптың 1 немесе 2-тармақтарында көрсетілген қылмыстарды жасауға байланысты болса, мұндай әрекеттің немесе мақсаттың жалпы сипатын қолдау мақсатында көрсетілсе; не
4) ii) топтың осы Баптың 1 немесе 2-тармақтарында көрсетілген қылмысты жасау пиғылын ұғына отырып көрсетілсе, осы Баптың 1 немесе 2-тармақтарында көрсетілген қылмыстардың кез келгенін іс жүзінде жасағанына немесе жасауға ұмтылғанына қарамастан, оларды қылмыс ретінде таниды."
5) Конвенцияның 2-бабы мына мәтінмен алмастырылады:
6) Мына мәтін Конвенцияның 2 bis -бабы ретінде қосылады:

Тармақ 1. Әрбір Қатысушы мемлекет өзінің ішкі құқығының қағидаттарына сәйкеc өзінің аумағындағы немесе өзінің заңдары бойынша құрылған заңды тұлғаны басқаруға немесе оған бақылау жасауға жауапты, осындай түрде әрекет ететін жеке тұлға 1-бапта көрсетілген қылмысты жасаған жағдайда, осы заңды тұлғаны жауаптылыққа тарта алу үшін қажетті шараларды қолдана алады. Мұндай жауаптылық қылмыстық, азаматтық немесе әкімшілік сипатта болуы мүмкін.

Тармақ 2. Мұндай жауаптылық осы қылмыстарды жасаған жеке тұлғалардың қылмыстық жауаптылығына нұқсан келтірілместен басталады.

Тармақ 3. Егер Қатысушы мемлекет заңды тұлғаны осы Баптың 1-тармағына сәйкес жауаптылыққа тарту бойынша қажетті шаралар қабылдаса, ол қолданылатын қылмыстық, азаматтық-құқықтық немесе әкімшілік санкциялардың тиімді шамалас болуын және тежеуші әсер етуін қамтамасыз етеді. Мұндай санкциялар қаржылық санкцияларды қамтуы мүмкін."

Тармақ 1. Конвенцияның 3-бабының 1-тармағы мына мәтінмен алмастырылады:

Тармақ 1. Осы Конвенцияның мақсаттары үшін әуе кемесі жерүсті персоналының немесе экипаждың нақты ұшу үшін әуе кемесін ұшуалды дайындауды бастаған кезден бастап кез келген қонудан кейін жиырма төрт сағат өткенге дейін пайдаланылып жатыр деп есептеледі. Мәжбүрлі қону жағдайында құзыретті биліктер әуе кемесі үшін және оның бортындағы адамдар мен мүлік үшін жауаптылықты өз мойнына алғанға дейін ұшу жалғасып жатыр деп есептеледі."

Тармақ 2. Конвенцияның ағылшын тіліндегі мәтінінде 3-баптың 3-тармағындағы "registration" деген сөз "registri" деген сөзбен ауыстырылсын.

Тармақ 3. Конвенцияның 3-бабының 4-тармағындағы "айтылған" деген сөз "көрсетілген" деген сөзбен ауыстырылсын.

Тармақ 4. Конвенцияның 3-бабының 5-тармағы мына мәтінмен алмастырылсын:

1) Конвенцияның 3 bis -бабы ретінде мына мәтін қосылады:

Тармақ 1. Осы Конвенциядағы ешнәрсе халықаралық құқыққа сәйкес, атап айтқанда, Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының, Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның мақсаттары мен қағидаттарына және халықаралық гуманитарлық құқыққа сәйкес мемлекеттер мен тұлғалардың басқа да құқықтарын, міндеттемелері мен міндеттерін қозғамайды.

Тармақ 2. Халықаралық гуманитарлық құқықпен реттелетін осы терминдердің осы құқықта түсіндірілу ретімен қарулы күштердің қарулы қақтығыс кезіндегі әрекеттері осы Конвенцияда реттелмейді, ол сондай-ақ мемлекеттердің әскери күштері өздерінің ресми функцияларын жүзеге асыру мақсатында қолданатын әрекеттерді де реттемейді, өйткені олар халықаралық құқықтың басқа нормаларымен реттеледі.

Тармақ 3. Осы Баптың 2-тармағының ережелері өзге қатынастардағы заңсыз актілерді ақтаушы немесе заңды етуші ретінде немесе басқа заңдар негізінде сот арқылы қудалауға кедергі келтіретіндей түрде түсіндірілмейді."

Тармақ 1. Әрбір Қатысушы мемлекет мынадай:

1) a) қылмыс осы мемлекеттің аумағында жасалған;
2) b) қылмыс осы мемлекетте тіркелген әуе кемесіне қарсы немесе оның бортында жасалған;
3) c) бортында қылмыс жасалған әуе кемесі оның аумағына қонған және болжамды қылмыскер әлі оның бортында болған;
4) d) қылмыс негізгі қызмет орны немесе егер жалға алушының мұндай қызмет орны болмаса, тұрақты болатын жері осы мемлекетте орналасқан жалға алушыға экипажсыз жалға берілген әуе кемесіне қарсы немесе оның бортында жасалған;

Тармақ 2. Әрбір Қатысушы мемлекет мынадай:

1) a) қылмыс осы мемлекеттің азаматына қарсы жасалған;
2) b) қылмысты, әдетте, осы мемлекеттің аумағында тұратын азаматтығы жоқ адам жасаған жағдайларда да, кез келген осындай қылмысқа қатысты өз юрисдикциясын белгілей алады.

Тармақ 3. Әрбір Қатысушы мемлекет болжамды қылмыскер өзінің аумағында болған және өзі осы адамды осындай қылмыстарға қатысты осы Баптың қолданылатын тармақтарына сәйкес өз юрисдикциясын белгілеген Қатысушы мемлекеттердің ешбіріне де 8-бапқа сәйкес ұстап бермеген жағдайда 1-бапта көрсетілген қылмыстарға өзінің юрисдикциясын белгілеу үшін қажет болуы мүмкін шараларды қабылдайды.

Тармақ 4. Осы Конвенция ұлттық заңнамаға сәйкес кез келген қылмыстық юрисдикцияны жүзеге асыруды жоққа шығармайды."

Тармақ 4. Қатысушы мемлекет осы Бапқа сәйкес адамды қамауға алған кезде ол 4-баптың 1-тармағына сәйкес юрисдикциясын белгілеген және юрисдикциясын белгілеп, 4-баптың 2-тармағына сәйкес депозитарийді хабардар еткен Қатысушы мемлекеттерді және егер өзі мақсатқа сай деп тапса, кез келген басқа мүдделі Қатысушы мемлекеттерді осы адамның қамауға алынғаны және осы адамды ұстап алуға негіз болған мән-жайлар туралы дереу хабардар етеді. Осы Баптың 2-тармағында көзделген алдын ала тергеп-тексеруді жүргізетін Қатысушы мемлекет өзі алған деректер туралы жоғарыда аталған Қатысушы мемлекеттерге дереу хабарлайды және өзінің юрисдикцияны жүзеге асыру ниетінің бар-жоғын көрсетеді."

Тармақ 1. 1-бапта көрсетілген қылмыстар Қатысушы мемлекеттер арасында жасалған ұстап беру туралы кез келген шартқа ұстап беруге алып келетін қылмыстар ретінде енгізілуге жатады деп есептеледі. Қатысушы мемлекеттер мұндай қылмыстарды өздерінің арасында жасалатын ұстап беру туралы кез келген шартқа ұстап беруге алып келетін қылмыстар ретінде енгізуге міндеттенеді.

Тармақ 2. Егер ұстап беруді шарттың болуына негіздейтін Қатысушы мемлекет өзімен ұстап беру туралы шарты жоқ басқа Қатысушы мемлекеттен ұстап беру туралы өтініш алса, ол 1-бапта көрсетілген қылмыстарға қатысты осы Конвенцияны өз қалауы бойынша, ұстап беру үшін заңды негіз ретінде қарай алады. Ұстап беру өзіне ұстап беру туралы өтініш жолданған мемлекеттің заңнамасында көзделген басқа талаптарға сәйкес жүргізіледі.

Тармақ 3. Ұстап беруді шарттың болуына негіздемейтін Қатысушы мемлекеттер өздерінің арасындағы қатынастарда 1-бапта көрсетілген қылмыстарды өзіне ұстап беру туралы өтініш жолданған мемлекеттің заңнамасында көзделген талаптарға сәйкес, ұстап беруге алып келетін қылмыстар ретінде қарастырады.

Тармақ 4. Қатысушы мемлекеттер қылмыстардың әрқайсысын ұстап беру мақсаттары үшін ол жасалған орнында ғана емес, 4-баптың 1-тармағының b), с), d) және е) тармақшаларына сәйкес өз юрисдикциясын белгілеуге міндетті және 4-баптың 2-тармағына сәйкес юрисдикциясын белгілеген Қатысушы мемлекеттердің аумағында да жасалғандай қарайды.

Тармақ 5. Қатысушы мемлекеттер 1-баптың 4-тармағының а) және d) тармақшаларында көрсетілген қылмыстардың әрқайсысын ұстап беру мақсаттары үшін баламалы ретінде қарастырады."

Тармақ 1. 1-баптың 1-тармағында көрсетілген әрекеттердің кез келгені жасалған немесе жасалуға жақын қалған кезде Қатысушы мемлекеттер заңды командирдің әуе кемесіне бақылауын қалпына келтіру үшін немесе командирдің әуе кемесіне бақылауын сақтап қалу үшін барлық тиісті шараларды қабылдайды."

Тармақ 1. Қатысушы мемлекеттер 1-бапта көрсетілген қылмыстарға және 4-бапта көрсетілген басқа актілерге қатысты қолданылған қылмыстық-процестік әрекеттерге байланысты бір-біріне барынша толық көмек көрсетеді. Барлық жағдайда да өзіне өтініш жолданған мемлекеттің заңнамасы қолданылады."

Тармақ 1. Осы Конвенциядағы "Уағдаласушы мемлекет" және "Уағдаласушы мемлекеттер" деген барлық сілтемелер тиісінше "Қатысушы мемлекет" және "Қатысушы мемлекеттер" деген сілтемелермен ауыстырылады.

Тармақ 2. Осы Конвенциядағы "ол" және "оның" деген барлық сілтемелер тиісінше "осы адам" және "осы адамның" деген сілтемелермен ауыстырылады.

Тармақ 1. Осы Хаттама ратификациялауға, қабылдауға немесе бекітуге жатады. Ратификациялау, қабылдау немесе бекіту туралы құжаттар осы арқылы депозитарий болып тағайындалатын Халықаралық азаматтық авиация ұйымының Бас хатшысына сақтауға тапсырылады.

Тармақ 2. Конвенцияға қатысушы болып табылмайтын кез келген мемлекеттің осы Хаттаманы ратификациялауы, қабылдауы немесе бекітуі 2010 жылғы Бейжің хаттамасымен өзгертілген Гаага конвенциясын ратификациялау, қабылдау немесе бекіту болып есептеледі.

Тармақ 3. Осы Хаттаманы осы Баптың 1-тармағына сәйкес ратификацияламаған, қабылдамаған немесе бекітпеген кез келген мемлекет оған кез келген уақытта қосыла алады. Қосылу туралы құжат депозитарийге сақтауға тапсырылады.

Тармақ 1. Осы Хаттама ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы жиырма екінші құжат депозитарийге сақтауға тапсырылған күннен кейін екінші айдың бірінші күні күшіне енеді.

Тармақ 2. Ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы жиырма екінші құжат сақтауға тапсырылғаннан кейін осы Хаттаманы ратификациялаған, қабылдаған, бекіткен немесе оған қосылған әрбір мемлекет үшін осы Хаттама осындай мемлекет өзінің ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы құжатын сақтауға тапсырған күнінен кейін екінші айдың бірінші күні күшіне енеді.

Бап 14 О ратификации Конвенции о борьбе с незаконным захватом воздушных судов и Протокола, дополняющего Конвенцию о борьбе с незаконным захватом воздушных судов