Бап 33 О ратификации Соглашения о свободной торговле услугами, учреждении, деятельности и осуществлении инвестиций

Тармақ 1. Бір Тарап инвесторларының екінші Тарап аумағында жүзеге асырылған инвестициялары тікелей немесе жанама түрде экспроприациялауға, ұлт меншігіне алуға немесе осы инвестордың өз инвестицияларын пайдалануына, иеленуіне немесе билік етуіне кедергі келтіретін, ұқсас әсері бар (бұдан әрі "экспроприация" деп аталатын) шараларға ұшырамауға тиіс, бұған осындай шаралар:

• 1) қоғамдық мүдде үшін, атап айтқанда осы Келісімнің 9-бабы шеңберінде,
• 2) бірінші Тараптың заңнамасында белгіленген рәсімге сәйкес жүзеге асырылатын жағдай қосылмайды. Бұл ретте көрсетілген рәсім экспроприацияны жүзеге асыру күніне дейін ресми түрде жариялануға немесе өзге де жолмен жұртшылықтың танысуы үшін қолжетімді болуға тиіс;
• 3) кемсітусіз негізде және осы баптың 4-тармағына сәйкес уақтылы, барабар және тиімді өтемақы төлене отырып жүзеге асырылатын жағдай қосылмайды.

Тармақ 2. Тарап шарасының (шаралар кешенінің) экспроприация болып табылатынын анықтау әрбір жекелеген жағдайды мынадай фактілердің:

• 1) а) Тарап шарасының (шаралар кешенінің) екінші Тарап инвесторы инвестицияларының құндылығына теріс әсер ету фактісінің өзі экспроприацияның орын алғанын анықтау болып табылмаса да, осындай шараның (шаралар кешенінің) инвестор инвестицияларының нарықтық құнына әсер етуінің;
• 2) б) осындай шараның (шаралар кешенінің) ұзақтығын қоса алғанда, осындай шара (шаралар кешені) сипатының негізінде бағалауды талап етеді.

Тармақ 3. Мыналар:

• 1) а) аумағында инвестициялар жүзеге асырылған екінші Тараптың тергеу және сот органдарының Тарап инвесторының инвестицияларына қолданатын қамтамасыз ету шаралары;
• 2) б) салықтар мен алымдар ерікті болып табылмайтын және осындай Тарап қатысушысы болып табылатын салық салу мәселелері жөніндегі халықаралық келісімдер мен уағдаластықтарды ескере отырып, инвестордың немесе капиталдың шығу тегіне байланысты сараланған мөлшерлемені көздемейтін жағдайда, Тараптың осы салықтар мен алымдарды белгілеуге және алуға байланысты шаралары;
• 3) в) мұндай шаралар дүлей зілзалалар, авариялар, эпидемиялар, эпизоотиялық және төтенше сипатқа ие өзге де ұқсас мән-жайлар жағдайында қолданылатын, ал реквизициялауға ұшыраған мүлік төтенше жағдай тоқтағаннан кейін осындай мүліктің нарықтық құнына сәйкес оған келтірілген залал өтемақысы төлене отырып, негізсіз кідіріссіз екінші Тараптың инвесторына қайтарылған жағдайда, Тараптың инвестор инвестицияларын реквизициялауы;
• 4) г) кедендік реттеу шаралары;
• 5) д) ДСҰ келісімі, атап айтқанда Зияткерлік меншік құқықтарының сауда аспектілері жөніндегі келісім (ТРИПС) шеңберінде Тараптың міндеттемелеріне сәйкес берілген мәжбүрлеу лицензияларын беру экспроприация болып табылмайды.

Тармақ 4. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген өтемақы экспроприацияланатын инвестициялардың іс жүзіндегі немесе алдағы экспроприация туралы жария түрде белгілі болған күнгі бағамен есептелетін нарықтық құнына баламалы болуға тиіс. Экспроприациялау күнінен бастап төлем күніне дейін өтемақы деңгейіне нарықтық негізде белгіленетін коммерциялық мөлшерлеме бойынша пайыздар есептелуге жатады. Өтемақы бастапқыда инвестициялар жүзеге асырылған валютамен кідіріссіз төленуге тиіс. Инвестордың мұндай өтемақыны өз таңдауы бойынша кез келген еркін пайдаланылатын валютаға айырбастауға құқығы болуға тиіс.

Тармақ 5. Тарап осы Келісімнің 12-бабының ережелерін ескере отырып, өз аумағынан екінші Тарап инвесторының осы баптың 1-тармағында көрсетілген өтемақыны еркін аударуына рұқсат береді.